'Gemeenten kunnen investeren in persoonlijk contact'
Het is zover: structureel 20 miljoen euro extra beschikbaar voor vroegsignalering
1 miljoen vroegsignalen ontvangen gemeenten jaarlijks van signaalpartners (verhuurders, zorgverzekeraars en energie- en waterbedrijven). Om ze beter op te kunnen volgen, stort het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid jaarlijks structureel 20 miljoen euro extra in het Gemeentefonds.
Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) tekende hierover bestuurlijke afspraken met onder andere voorzitter Renate Richters van de NVVK. Ook VNG, Divosa en de signaalpartners tekenden de afspraken. Of er extra geld beschikbaar zou komen bleef lang onzeker. Het bijbehorende verbeterplan ligt al sinds eind 2025 klaar. NVVK en VNG maakten verschillende keren duidelijk dat structureel geld onmisbaar is voor een goede uitvoering hiervan.
Beginnende schulden aanpakken
De 20 miljoen euro zijn bedoeld om er beginnende schulden mee aan te pakken. Gemeenten en signaalpartners spannen zich in om schulden zo vroeg mogelijk te herkennen en tegen te gaan. Met deze afspraken moeten meer mensen met beginnende schulden bereikt worden met passende hulp.
Minister Vijlbrief: 'Een schuld begint klein maar kan snel zorgen voor grote problemen en stress. Het neemt je leven over. Juist daarom is het zo belangrijk dat mensen op tijd geholpen worden. Persoonlijk contact maakt hierbij het verschil, in plaats van de zoveelste brief die op de deurmat valt. Door hierin meer te investeren kunnen we veel meer mensen eerder helpen.'
Persoonlijk contact is arbeidsintensief
Jaarlijks worden er ongeveer 1 miljoen signalen van beginnende betalingsachterstanden doorgegeven aan gemeenten. Die zijn verplicht om contact op te nemen met bewoners en te kijken of ze kunnen helpen. Persoonlijk contact zoals huisbezoeken en bellen is cruciaal om inwoners te bereiken met beginnende schulden. Dit is een arbeidsintensief proces, het kost veel tijd.
Uit een wetsevaluatie van 2025 en een rapport van de Nationale Ombudsman blijkt dat er aanknopingspunten zijn voor verdere verbeteringen in de aanpak. Daarom zijn verbetermaatregelen opgesteld.
Verbetermaatregelen: verdubbeling bereik
De nieuwe bestuurlijke afspraken zijn ondertekend door de minister met de VNG, NVVK, Divosa en vertegenwoordigers van de signaalpartners. De afspraken moeten ervoor zorgen dat de gemeente het dubbele aantal huishoudens met beginnende schulden bereikt en hulp kan aanbieden. Ook moet de kwaliteit van de signalen over mensen met betalingsachterstanden worden verhoogd. Dat maakt de signalen beter bruikbaar.
De minister stelt structureel 20 miljoen euro per jaar beschikbaar voor verbeteringen in de aanpak. Gemeenten kunnen de middelen bijvoorbeeld gebruiken om meer mensen in te zetten om schulden vroegtijdig te signaleren en om vaker persoonlijk contact op te nemen met mensen met een betalingsachterstand.
Ga mee op werkbezoek
Vind je dit een interessant onderwerp? Doe dan op 12 november mee aan ons werkbezoek 'Eén gezicht aan de voordeur en in de spreekkamer: spectaculair minder uitval'. Daarbij krijg je inzicht in de aanpak van vroegsignalering door de regionale sociale dienst Kromme Rijn-Heuvelrug. Meld je snel aan, want het aantal plaatsen is beperkt. Dit werkbezoek is onderdeel van onze Praktijkdag.
