Waarom je altijd met je hulpvrager mee moet gaan naar de rechter
'De eerste keer naar een zitting is heel spannend'
Met een hulpvrager meegaan naar een Wsnp-zitting is onderdeel van de basisdienstverlening. Maar hoe bereid je je goed voor op vragen van de rechter? Wilco Schoonen (schuldhulpverlener in Alphen aan den Rijn) is door de wol geverfd en legt uit. 'Neem voorafgaand aan de zitting een uurtje om het dossier nog even door te nemen'.
‘De eerste keer naar een zitting is spannend. Voor een cliënt, maar ook voor een schuldhulpverlener. Zeker een beginner die net van het hbo komt’, zegt Wilco Schoonen. Zelf heeft hij sinds 2010 veel ervaring opgedaan met deze dienstverlening. Als schuldhulpverlener bij Plangroep (nu Verder) begeleidde hij Wsnp-zittingen voor inwoners uit Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem. Nu die gemeente zelf alle fases van Schuldhulpverlening uitvoert, werkt hij er aan hetzelfde bureau in dienst van de gemeente Alphen aan den Rijn. Vanaf dat moment moesten zijn collega’s zelf ook naar de rechtbank. Dat was wennen.
Wilco Schoonen
Wat kan je verwachten?
Wilco gaf collega’s uitleg over wat ze konden verwachten. ‘Iemand goed bijstaan bij een Wsnp-zitting kun je leren. Hoe gaat zo'n zitting? Bij een dwangakkoord kan een schuldeiser, soms met advocaat, opgeroepen worden. Die gaan met de rechter in gesprek en daar kun je als schuldhulpverlener in betrokken worden. Je krijgt vragen als 'waarom heeft u dit gedaan? Waarom zit dat zo'? Daarna maakt de rechtbank meestal een knip en vraagt de tegenpartij om de zaal te verlaten. Bij de behandeling van de Wsnp-aanvraag zijn geen schuldeisers aanwezig.’
Goed voorbereiden
Wilco ging ook een paar keer met collega’s mee voor ondersteuning en advies. Hij benadrukt dat het succes van je optreden staat of valt met een goede voorbereiding. ‘Zorg voor een overzichtelijk en geordend dossier, met een inhoudsopgave die verwijst naar tabbladen of producties met daarin alle relevante bijlagen. Dat zorgt ervoor dat het dossier voor de rechtbank geen speurtocht is. En dat je zelf tijdens de zitting alles snel kan terugvinden, als de rechter bijvoorbeeld iets vraag over het VLTB.’
Dossierkennis: heel belangrijk!
Nog een tip is om er vlak voor de zitting een uur voor uit te trekken om het dossier door te nemen. ‘Het is vaak al 5, 6 weken geleden dat je het verzoekschrift hebt ingediend. Zorg dat je de details in je hoofd hebt en maak daar korte notities van. Want je gaat in gesprek met de rechter en die wil dat je je dossier kent.’
Het belangrijkste document is volgens hem de '285-verklaring', die kort en bondig het verzoekschrift tot toelating tot de Wsnp motiveert. ‘Hoe iemand in de schulden is beland, maar ook wat er ten goede is gekeerd en wat er al gereserveerd is in de boedel. Rechters willen uit onze verklaring lezen wat de bijzonderheden zijn, waarom iemand toegelaten zou kunnen worden tot de Wsnp of waarom een dwangakkoord kan worden toegekend. Daarom is een correcte motivatie belangrijk. Zeker als je een beroep doet op de hardheidsclausule.’
Illustratie afkomstig uit NVVK Handreiking begeleiding cliënten Wsnp
Meegaan creëert rust
Wat betekent de aanwezigheid van een schuldhulpverlener bij de zitting voor de hulpvrager? Wilco: ‘Die ervaart rust omdat hij werkelijk ondersteuning krijgt van iemand waarmee hij al een band heeft opgebouwd. Als er een moeilijke vraag gesteld wordt, zit er iemand naast hem als back-up die het kan overnemen.’
Daarom is een voorbereidend gesprek met de hulpvrager ook essentieel. ‘Dan bereid je je cliënt voor op wat er gebeurt op een zitting. Welke vragen kan hij verwachten? Tip: laat hem zijn eigen verklaring zelf schrijven, zonder hulp van een hulpverlener van bijvoorbeeld het maatschappelijk werk. Dat geeft de rechter heel veel informatie.’
Begeleiding is onderdeel basisdienstverlening
‘Bij een 'gewone' Wsnp-aanvraag mag een cliënt in principe alleen naar de zitting’, weet Wilco. 'Of er iemand meegaat, wordt bepaald door de gemeente, of die het belangrijk vindt dat iemand die begeleiding krijgt.’ Sinds 2022 stimuleert de NVVK dat schuldhulpverleners meegaan. Sinds vorig jaar is dat zelfs onderdeel van de basisdienstverlening, het project om de schuldhulpverlening in heel Nederland gelijk te trekken. De VNG, het ministerie van Sociale Zaken, Divosa en de NVVK trekken samen op in dat project. De ambitie is dat alle gemeenten iemand meesturen - het belang ervan is overduidelijk.
'Ga mee met anderen'
Hoe pak je het aan als niemand in je gemeente nog ervaring heeft met zittingen? Wilco adviseert: ‘Ga dan mee naar een zitting van een andere gemeente. Je moet het een paar keer meemaken. En als er eenmaal collega’s ervaring hebben opgebouwd, kun je elkaar helpen.’
Lees hier meer over het belang van met je hulpvrager meegaan naar de zitting
