College Rotterdam vroeg om schuldenbewind voor inwoner
Bijzonder: rechter legt ambtshalve toestandenbewind op
Twee keer sinds 2019 stond een inwoonster van Rotterdam al onder beschermingsbewind. In negen jaar tijd werd haar vijf keer woningontruiming aangezegd vanwege huurachterstanden. De rechter hoort het verhaal aan en neemt een bijzonder besluit.
Op het moment van de zitting, 4 juni van dit jaar, heeft de inwoonster nog drie dagen te gaan voor haar woning ontruimd zal worden. De ernst van de situatie lijkt niet tot haar door te dringen, schrijft de rechter in zijn uitspraak.
Hulp weigeren
‘Het komt allemaal niet door mij, het overkomt me, en wat er vroeger gebeurd is komt ook door anderen’, vertelt de inwoonster aan haar hulpverleners. Afspraken komt ze niet na, hulp weigert ze. En dat terwijl ze thuiswonende kinderen onder haar hoede heeft, waarvan er 1 minderjarig is. ‘Ze heeft geen inzicht in oorzaak en gevolg en wellicht is er sprake van overvraging’, constateren hulpverleners.
Ambtshalve bewind
De rechter twijfelt niet over wat er moet gebeuren: ‘Betrokkene is evident niet in staat gebleken haar vermogensrechtelijke belangen weer zelf te beheren. In het belang van betrokkene en haar kinderen wordt nu ambtshalve voor onbepaalde tijd bewind over de goederen van betrokkene ingesteld vanwege haar lichamelijke en/of geestelijke toestand.’
Een verrassende uitkomst voor de gemeente, die zelf de zaak bij de rechter bracht. Het Rotterdamse college van B en W vroeg de rechter om schuldenbewind in te stellen, ‘mede in het belang van haar kinderen waarvan er één nog minderjarig is’.
Onbepaalde tijd
Schuldenbewind is tijdelijk, het loopt gedurende 5 jaar en wordt dan heroverwogen. Voor een gemeentebestuur is dit de enige vorm van bewind die zij eenzijdig kan aanvragen voor een inwoner. Maar de rechter kiest vanwege de ernst van de situatie voor toestandenbewind voor onbepaalde tijd en legt het zelf op. Vanwege de aanwezige problematische schulden kent hij een verhoogde vergoeding toe aan de bewindvoerder die de begeleiding gaat doen.
‘Beschrijf de aanloop goed’
In een toelichting laat een vertegenwoordiger van de gemeente weten dat dit al de tweede keer was dat het college van B en W schuldenbewind aanvroeg voor deze inwoner. ‘Bewind aanvragen door de gemeente is voor ons echt de laatste stap, want we willen voorkomen dat hulpverleners moeilijke gesprekken uit de weg gaan door te snel naar dit middel te grijpen.’
‘Van deze uitspraak leren we dat het nuttig is om de aanloop naar een aanvraag voor bewind uitgebreid te beschrijven. Dat heeft in deze zaak bijgedragen aan instelling van een toestandenbewind in plaats van een schuldenbewind. Het is fijn dat de rechter bij deze inwoonster zelfstandig en pragmatisch meedacht en tot deze opmerkelijke uitspraak kwam.’
Nooit ‘nee’ gehoord
De gemeentelijke afdeling Regie Bewind vond een lokale bewindvoerder bereid om deze inwoner in bewind te nemen, hoewel het geen makkelijk dossier is. ‘We onderhouden nauwe contacten met de bewindvoerders in de stad, waarbij we in concrete gevallen bellen met de directie. Ook spreiden we de moeilijke casussen.’
‘Nog nooit hebben we ‘nee’ te horen gekregen. Dat is het nut van investeren in de relatie met lokale bewindvoerders. Het levert veel op!’
Hoge instroom van bewind naar schuldhulp
In de gemeente Rotterdam is het effect van de goede samenwerking ook dat een groot deel van de aanmeldingen voor schuldhulpverlening binnenkomt via bewindvoerders: 25 tot 30 % van de inwoners die schuldhulp krijgen komt op deze manier binnen.
‘Vergemakkelijk het werk’
De gemeente investeert ook in de relatie met de bewindvoerders door het werk voor hen makkelijker te maken: bijvoorbeeld door te werken met eHerkenning en het jaarlijks geautomatiseerd uitbetalen van bijzondere bijstand voor bewindcliënten die daar recht op hebben. Bewindvoerders hoeven de bijzondere bijstand, wanneer de situatie onveranderd is, niet telkens opnieuw aan te vragen.
Meer weten?
Sommige hulpvragers zijn het beste geholpen met beschermingsbewind. Wanneer ze dat zelf niet inzien, kan het gemeentebestuur dit eenzijdig voor hen aanvragen bij de rechter. In onze Kennisbank vind je een pagina die geheel gewijd is aan dit onderwerp.
We hebben naar aanleiding van bovenstaande casus twee documenten toegevoegd: een modelbrief zoals die in Rotterdam gebruikt wordt om het verzoek bij de rechtbank neer te leggen en een procesbeschrijving over de Rotterdamse aanpak rond bewind via B en W.
