Overslaan en naar de inhoud gaan

Van ambitie naar uitvoering: check hier hoever jouw gemeente is met Basisdienstverlening

Basisdienstverlening schuldhulpverlening in beeld

Van ambitie naar uitvoering: check hier hoever jouw gemeente is met Basisdienstverlening

18 december 2025

Twee jaar geleden zetten het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Divosa en de NVVK hun handtekening onder een gezamenlijk plan om de schuldhulpverlening in Nederland te versterken. Om inzichtelijk te maken welke gemeenten onderdelen van de Basisdienstverlening implementeerden, ontwikkelde de NVVK zes handige overzichtskaarten.

De overzichtskaarten geven voor 6 van de 20 elementen een momentopname welke gemeenten een bepaald onderdeel van de Basisdienstverlening volledig hebben geïmplementeerd.

Door aan te sluiten op de Basisdienstverlening bouwen gemeenten mee aan een landelijk herkenbare basis waarop inwoners kunnen vertrouwen. Alle partijen vinden het essentieel dat elke inwoner, waar dan ook, kan rekenen op effectieve schuldhulpverlening. Het gaat om bestaanszekerheid, financiële rust en perspectief.

Bekijk hier de zes overzichtskaarten en check hoe jouw gemeente er voorstaat

Voordelen van de elementen Basisdienstverlening

De Basisdienstverlening bestaat uit 20 elementen die elke gemeente ondersteunt om de lokale schuldhulpverlening te versterken. Denk aan:

De elementen Basisdienstverlening zorgen samen voor een goede, herkenbare aanpak van schulden. Daarmee trekken we het gemeentelijke hulpaanbod landelijk gelijk. De NVVK, de VNG, SZW en Divosa bieden begeleiding, kennis en hulpmiddelen om de invoering van de Elementen Basisdienstverlening te ondersteunen.

Hier lees je meer over Basisdienstverlening

Zes elementen en hun functie binnen de Basisdienstverlening

Op de zes kaarten zie je hoe de Nederlandse gemeenten ervoor staan. Hieronder lichten we de zes overzichtskaarten toe, steeds gekoppeld aan het bijbehorende element van de Basisdienstverlening.

1.Convenant Lokale Overheid
Het convenant Lokale Overheid maakt het proces van minnelijke schuldhulpverlening efficiënter en zorgt voor maatschappelijk verantwoord incasseren. Het biedt inwoners schuldrust, sneller financiële stabiliteit en toekomstperspectief.
• Doel van dit element: Het verbeteren van de samenwerking binnen gemeenten door de inzet van het Convenant Lokale Overheid.
Bekijk hier de overzichtskaart.
Bekijk hier het element.

2. DDAS – Data Delen Armoede en Schulden
Door op een uniforme en gestandaardiseerde manier gegevens over schuldhulpverlening uit te wisselen, komt er periodiek inzicht in de financiële hulpverlening op zowel gemeentelijk als landelijk niveau. Hierdoor kunnen gemeenten beter datagedreven werken en kunnen gemeenteraden hun controlerende taak beter uitvoeren
• Doel van dit element: Implementeren 'Datadelen Armoede en Schulden'.
Bekijk hier de overzichtskaart.
Bekijk hier het element.

3. Kennisgeving - Landelijke pauzeknop
Met de Landelijke pauzeknop wordt geregeld dat schuldeisers aan het begin van het schuldhulptraject incasso’s tijdelijk pauzeren. Door de Landelijke pauzeknop is de kans op uitval kleiner. Ook vermindert het de kosten voor schuldeisers door oninbare incasso’s. Tenslotte ervaren hulpvragers direct dat hun aanmelding iets oplevert. Dit vergroot vertrouwen, betrokkenheid en de kans op een succesvolle schuldregeling. De Landelijke pauzeknop kan nu nog alleen nog door de financiële hulpverleners worden geactiveerd via het versturen van de Kennisgeving. Vanaf 2027 kunnen hulpvragers zelf ook om pauze vragen via een digitale landelijke knop. Daarmee melden ze zich tegelijkertijd aan voor schuldhulp bij hun gemeente. De financiële hulpverlener kan vervolgens de Kennisgeving met het pauzeverzoek versturen naar de schuldeisers.
• Doel van dit element: Alle gemeenten zijn aangesloten bij de landelijke pauzeknop.
• Bekijk hier de overzichtskaart. 
• Bekijk hier het element.

4. Saneringskrediet en Vtlb
In de Basisdienstverlening is afgesproken dat gemeenten om schulden te regelen standaard een saneringskrediet aanbieden met een aflostermijn van 18 maanden. De afloscapaciteit wordt berekend op basis van het vrij te laten bedrag. Er zijn situaties denkbaar dat een saneringskrediet niet passend is. Om dit te beoordelen kan gebruik worden gemaakt van de keuzehulp 'Saneringskrediet of schuldbemiddeling'.
• Doel van dit element: Het bieden van een standaard saneringskrediet met een aflostermijn van 18 maanden en waarbij de afloscapaciteit wordt berekend op basis van het vrij te laten bedrag (Vtlb).
Bekijk hier de overzichtskaart.
Bekijk hier het element.

5. Schuldenknooppunt
Het Schuldenknooppunt is de landelijke standaard voor digitale gegevensuitwisseling binnen de schuldenketen.
• Doel van dit element: Aansluiten op het Schuldenknooppunt (platform voor gegevensuitwisseling in de schuldhulp), zodat de ontzorgingsplicht wordt vervuld en zo snel mogelijk naar een schuldenovereenkomst gewerkt kan worden.
Bekijk hier de overzichtskaart.
Bekijk hier het element.

6. VISH – Verwijsindex Schuldhulpverlening
De Verwijsindex Schuldhulpverlening (VISH) zorgt voor snelle schuldrust bij inwoners met schulden. (Gerechts-)deurwaarders raadplegen het systeem voor het uitbrengen van een dagvaarding. Daarin zien ze of de inwoner schuldhulpverlening krijgt. Zij informeren hun klant (de schuldeiser) dat er schuldhulpverlening is aangevraagd en adviseren om af te zien van verdere stappen.
Gemeenten geven via VISH op een veilige manier aan deurwaarders door dat een inwoner een schuldhulpverleningstraject ontvangt. Gemeenten en door hun gemandateerde organisaties voor schuldhulpverlening kunnen (gratis) deelnemen.
• Doel van dit element: Gemeenten sluiten aan op Verwijsindex Schuldhulpverlening (VISH).
Bekijk hier de overzichtskaart.
Bekijk hier het element.

Samen verder bouwen aan goede schuldhulp

De elementen Basisdienstverlening zijn in ontwikkeling: sommige elementen zijn al beschikbaar en in gebruik bij gemeenten, andere elementen komen de komende jaren beschikbaar. De Basisdienstverlening Schuldhulpverlening leidt tot een hulpaanbod dat toegankelijker is en vergelijkbaarder tussen gemeenten.
Gemeenten, inwoners en ketenpartners profiteren van deze landelijke beweging. De samenwerkingspartners verwachten dat het gemeenten en schuldhulpverleningsorganisaties helpt om de kwaliteit en het bereik van schuldhulpverlening verder te versterken.

Hoe lees je de overzichtskaarten?
De zes overzichtskaarten laten per basiselement zien in welke gemeenten een element volledig is geïmplementeerd. De overzichtskaarten geven daarmee een momentopname op basis van beschikbare informatie. De overzichtskaarten zijn nadrukkelijk geen oordeel over goed of fout en vormen geen kwaliteitsmeting. Ze zijn bedoeld om feitelijk zichtbaar te maken waar onderdelen van de Elementen Basisdienstverlening zijn geïmplementeerd. Elke gemeente werkt vanuit eigen lokale context aan de invoering van de twintig elementen. De overzichtskaarten maken die context of het onderliggende proces niet zichtbaar.
Zie je een fout in een van de kaarten? Meld het hier.