Elk jaar keren zo'n 30.000 ex-gedetineerden terug naar de samenleving. Onderzoek laat zien dat zeker 80 procent van hen schulden heeft. Schulden hebben grote invloed op het leven van (ex-)gedetineerde personen, kunnen de re-integratie belemmeren en vergroten zelfs de kans op recidive. Ook binnen detentie kun je schulden regelen!
Aandachtspunten
Om schuldhulpverlening aan (ex-)gedetineerden effectief aan te kunnen bieden zijn de volgende aandachtspunten belangrijk:
- De nazorgcoördinator van de gemeente is het eerste aanspreekpunt. Leg contact en onderhoud dit regelmatig. Zorg dat de coördinator flyers en contactgegevens van de afdeling schuldhulpverlening heeft, zodat hij bij signalen van schulden direct kan doorverwijzen.
- Het detentie- en re-integratieplan (D&R-plan) is een belangrijk instrument. Elke gemeente ontvangt dit via de Berichtenbox Re-integratie. Maak afspraken om periodiek inzicht te krijgen in nieuwe plannen waarin toeleiding naar schuldhulp staat genoemd, zodat je al tijdens detentie kunt starten met de voorbereiding.
- Schuldhulp kan al tijdens detentie worden opgestart. Hoe eerder je begint, hoe sneller schulden geregeld kunnen worden. Maak praktische afspraken over het afspreken binnen de penitentiaire inrichting (PI) of over de mogelijkheid om te beeldbellen. De pilot Schuldenzorgvrij uit detentie (Den Haag, 2024) laat zien dat dit werkt.
- Samenwerking met ketenpartners is essentieel. Denk aan reclassering, zorginstellingen, maatschappelijke opvang en sociaal wijkteams. Schulden zijn niet altijd het meest urgente probleem, dus stem periodiek af en toon begrip als andere leefgebieden zoals huisvesting of psychische problematiek voorrang krijgen.
- Via vroegsignalering kunnen meldingen binnenkomen op het adres van een PI. Verzamel deze in een apart overzicht en maak afspraken met de PI over hoe je hierop actie onderneemt, bijvoorbeeld via persoonlijk contact of een gerichte brief of flyer.
Werkwijzer
In de Werkwijzer voor (ex-)gedetineerden vind je achtergrondinformatie, praktische tips en handige hulpmiddelen die je direct kunt inzetten bij het schuldhulpverlenen aan ondernemers. De werkwijzer is samengesteld voor en door mensen met ervaring in de praktijk. Samen brachten we in kaart welke uitdagingen er zijn en verzamelden we tips en werkwijzen. Zo delen we goede inzichten en praktijken met elkaar.
