Dak- en thuisloosheid treft mensen in allerlei situaties, van alle leeftijden en van verschillende nationaliteiten. Soms zijn levensgebeurtenissen de oorzaak, zoals een scheiding of vlucht uit een gewelddadige relatie/gezin, terwijl er geen betaalbare woonruimte beschikbaar is. Veel dak- en thuisloze mensen hebben schulden. Omgekeerd zijn financiële problemen – vaak in combinatie met andere problemen – regelmatig (mede) ook aanleiding voor dakloosheid.
Aandachtspunten
Om schuldhulpverlening aan dak- en thuislozen effectief aan te kunnen bieden zijn de volgende aandachtspunten belangrijk:
- Dak- en thuisloze mensen zijn moeilijk te bereiken omdat slechts een derde in de opvang verblijft. Een groot deel is verborgen dakloos, bijvoorbeeld bij mensen die van adres wisselen of bij anderen op de bank slapen. Zorg dat je bekend en vindbaar bent, leg contact met opvanglocaties via de Vereniging Valente en werk samen met huisartsen, jongerenwerkers en andere zorgaanbieders.
- Een slaapplek en maaltijd hebben voor deze doelgroep altijd prioriteit boven het oplossen van schulden. Win vertrouwen door eerst te helpen bij praktische zaken zoals het regelen van inkomen, een bankrekening, zorgverzekering of DigiD. In contact blijven is belangrijker dan direct de schulden oplossen.
- Een briefadres is een noodzakelijke eerste stap. Zonder inschrijving heeft iemand geen recht op een uitkering, zorgverzekering of studiefinanciering. Gemeenten zijn vanaf 1 januari 2022 verplicht dakloze inwoners ambtshalve in te schrijven met een briefadres als zij zelf geen briefadresgever kunnen vinden. Raadpleeg de Handreiking briefadressenvan Divosa.
- Bereikbaarheid vraagt om flexibiliteit. Dak- en thuislozen wisselen vaker van telefoonnummer, hebben niet altijd internettoegang en hebben soms een verstoord dag- en nachtritme. Organiseer een laagdrempelig inloopspreekuur op locatie, houd ruimte vrij in je agenda voor korte-termijn afspraken en geef niet op als iemand niet komt opdagen.
- Arbeidsmigranten vormen een extra kwetsbare subgroep. Zij verliezen bij ontslag vaak tegelijk hun werk én woning. Wees alert op uitbuiting, zet meertalige informatie in en maak gebruik van WorkinNL WIN-punten en organisaties zoals FairWork en Het Juridisch Loket voor arbeids- en verblijfsrechtelijke vragen.
Werkwijzer
In de Werkwijzer voor dak- en thuisloze mensen vind je achtergrondinformatie, praktische tips en handige hulpmiddelen die je direct kunt inzetten bij het schuldhulpverlenen aan ondernemers. De werkwijzer is samengesteld voor en door mensen met ervaring in de praktijk. Samen brachten we in kaart welke uitdagingen er zijn en verzamelden we tips en werkwijzen. Zo delen we goede inzichten en praktijken met elkaar.
