Terugblik jaarlijkse evaluatie Landelijk Convenant Vroegsignalering
Vijf jaar vroegsignaleren: wat hebben we bereikt en waar willen we naartoe?
Vijf jaar geleden werd vroegsignalering verankerd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Vastelastenpartners en gemeenten maakten in het Landelijk Convenant Vroegsignalering (LCV) afspraken over de aanlevering van signalen en de opvolging ervan. Op 14 januari kwamen alle betrokkenen in Utrecht bijeen voor de jaarlijkse evaluatie.
Bestuurlijke afspraken en verbeterplan
Stijn van Bruggen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) nam de aanwezigen kort mee in de status van de bestuurlijke afspraken met daarin de ambitie om tot en met 2029 het bereik te verdubbelen naar 40% en de ongewenste uitval van signalen te halveren naar 9%. Inzet is dat de ondertekenende koepels (blijven) samenwerken aan verbetering van de vroegsignalering aan de hand van een gezamenlijk verbeterplan met daarin ruim 60 verbetermaatregelen. Om dit mogelijk te maken stelt het rijk 20 miljoen euro beschikbaar tot en met 2029. Hiervan gaat het leeuwendeel naar gemeenten voor de opvolging van signalen.
Schuldenknooppunt
Bij de vorige LCV-evaluatie werd door diverse betrokkenen de wens uitgesproken om te komen tot één aanleverpunt voor vroegsignalen. Bart van de Ven, projectleider van het Schuldenknooppunt (SKP), was te gast om uit te leggen hoe het SKP voor vastelastenpartners kan fungeren als één aanleverpunt. Het SKP zet de vroegsignalen veilig en uniform door naar BKR, xxllnc of andere toekomstige gegevensverwerkers.
Nu al fungeert het SKP als hèt digitale communicatiekanaal voor schuldeisers en schuldhulpverleners. Het ministerie van SZW bracht het SKP recent onder bij Bureau Informatie Diensten (BIDN). Per 1 januari 2026 kunnen schuldeisers kosteloos aansluiten. Sinds 2025 faciliteert het SKP al de vroegsignalering door de Belastingdienst en Dienst Toeslagen in het kader van een experiment met tien gemeenten. De ambitie is om in Q3 van dit jaar de eerste vastelastenpartner aan te sluiten op de module vroegsignalering van het SKP. Deze ontwikkelingen werden door de aanwezigen enthousiast ontvangen.
Alternatief voor bilaterale overeenkomsten
De afspraken over gegevensuitwisseling en de opvolging van vroegsignalen zijn vijf jaar geleden vastgelegd in het LCV en de bijbehorende modelovereenkomst. Er zijn verschillende aanleidingen om deze afspraken nu te herzien. De inzet om te komen tot één aanleverpunt zorgt voor momentum.
De aanwezigen bespreken het voorstel om de relevante afspraken vast te leggen in de aansluit- en verwerkersovereenkomst van het SKP. We kunnen dan afscheid nemen van de huidige modelovereenkomst die bilateraal ondertekend moet worden en tot veel administratieve rompslomp leidt bij zowel gemeenten als signaalpartners. De aanwezigen steunen het voorstel om dit verder te verkennen.
Aan de slag verbetermaatregelen
Het verbeterplan is een werkdocument met ruim 60 verbetermaatregelen in zes categorieën:
- Sociaal incasso en andere (inspannings)verplichtingen van signaalpartners
- Ontvangen en oppakken van signalen door gemeenten
- Contact met en bereik van de inwoner door gemeenten
- Hulpacceptatie en (door)verwijzing binnen gemeenten
- Terugkoppeling resultaat van signalen aan signaalpartners door gemeenten
- Bedreigende situaties & overige signalen
Beleidsadviseur Ellen Hennekens van de NVVK nodigt de aanwezigen (mede namens SZW, Divosa en VNG) uit om de komende tijd in werkgroepen een aantal verbetermaatregelen verder uit te werken, waaronder een herijking van het maandelijkse aanlevermoment en een verkenning naar een hogere aanleverfrequentie voor vroegsignalen. Ook gaat een werkgroep aan de slag met het herformuleren van de voorwaarden voor een incassostop na hulpacceptatie.
Met een knipoog en in een constructieve sfeer worden ter plekke door de aanwezigen nog een paar verbetersuggesties toegevoegd. Het is duidelijk dat de aanwezigen aan de slag willen om de vroegsignalering te verbeteren, in het belang van hun eigen branche, maar vooral ook voor alle Nederlanders met oplopende schulden.
