NVVK Praktijkdag 'Wie ben je? / Open blik | effectievere hulp
Werkbezoeken
Aan de overkant van de straat waar we in theater Figi onze Praktijkdag hebben, staat het kantoorpand van de Regionale sociale dienst Kromme Rijn Heuvelrug. Hier kan je deelnemen aan twee werkbezoeken.
Werkbezoek 1
Pro-actieve dienstverlening: praktijk en verwachtingen
Een inwoner op wiens uitkering beslag gelegd wordt vanwege schulden: ook al weet je er als ambtenaar van, je mag er niks over zeggen tegen de afdeling Schuldhulpverlening.
De nieuwe wet Proactieve dienstverlening (per 1 januari) verandert dat. UWV, SVB en de gemeente mogen dan gegevens met financiële hulpverleners gaan delen. In deze workshop verkennen we hoe we de wet in kunnen zetten in de schulddienstverlening.
Coördinerend beleidsadviseur Pieter Roos van het ministerie van Binnenlandse Zaken, die meeschreef aan deze wet, schetst het landelijke kader en hij vertelt welke buitenlandse voorbeelden hem inspireerden. De Belgische stad Gent is bijvoorbeeld heel ver in proactieve dienstverlening.
Met Elizabeth Meerkerk, teamleider unit Inkomen en Schulddienstverlening bij de regionale Sociale Dienst Kromme Rijn Heuvelrug (RSDKRH) en bestuurslid NVVK, Michelle Brouwer, schuldhulpverlener en kwaliteitsmedewerker bij RSDKRH en Pieter Roos, coördinerend beleidsadviseur ministerie van Binnenlandse Zaken
Werkbezoek 2
Eén gezicht aan de voordeur en in de spreekkamer: spectaculair minder uitval
De Regionale Sociale Dienst Kromme Rijn Heuvelrug richt haar vroegsignalering sinds januari anders in.
Twee medewerkers van de dienst zijn verantwoordelijk gemaakt voor huisbezoeken na vroegsignalen én de intake als er hulp wordt geaccepteerd. Deze collega's onderhouden intensief contact met de inwoner. Het leidt tot een sterke vermindering van de uitval na het eerste contact, ziet RSDKRH.
Je krijgt inzicht in deze aanpak en je bezoekt de ontvangstruimte van RSDKRH in Zeist, waar laagdrempeligheid en stress-sensitiviteit centraal staat.
Met Nathalie Leigraaff en Mariëlle Spelbos, consulenten schulddienstverlening bij de Regionale Sociale Dienst Kromme Rijn Heuvelrug (RSDKRH)
Workshops
THEMA: WIE BEN JE
Psychologische drempels bij het vragen om hulp
Boosheid en schaamte, ze strijden soms om de eerste plaats in de hoofden van hulpvragers. En er zijn nog veel meer psychologische factoren die hulpvragen moeilijk maken.
Die liggen deels in de persoon, maar zeker ook in 'het systeem' waarin hulpvragers hun weg moeten zien te vinden. Daar maak jij als hulpverlener deel van uit. Denk aan de mate waarin jij autonomie geeft aan een hulpvrager, of de manier waarop jij de interactie vormgeeft tussen jou en degene die jouw hulp vraagt.
In deze workshop met Alien van der Vliet en Hannah de Boer verdiep je je verder in het onderwerp van de podiumlezing van prof.dr. Wilco van Dijk: de psychologische drempels bij het vragen én accepteren van hulp. De workshopleiders doen hier beiden actief onderzoek naar. Hun inzet is om wetenschappelijke inzichten te verbinden aan de praktijk.
Projectleider en onderzoeker Alien van der Vliet is afgestudeerd in Sociale Psychologie (BSc), Economie en Bedrijfskunde (BSc) en Gedragseconomie (MSc). Projectleider en onderzoeker Hannah de Boer studeerde Sociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en Sociale Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Beiden doen ze promotie-onderzoek bij het Kenniscentrum voor Psychologie en Economisch Gedrag.
Oordeelvrij luisteren vraagt meer van je dan je denkt
Je luistert naar de ander, maar wat je hoort wordt altijd mede gefilterd door je eigen achtergrond, ervaringen, normen, waarden en overtuigingen.
Oordeelvrij luisteren betekent daarom niet dat je geen oordeel hebt. Oordelen doen we allemaal. De uitdaging zit in het herkennen van het moment waarop jouw oordeel het luisteren begint over te nemen. In deze workshop onderzoek je wat jij zelf meebrengt in het contact met een hulpvrager en wat dat doet met wat je hoort, denkt en vervolgens doet. Vanuit praktijkvoorbeelden en ervaringskennis oefenen we met vertragen, herkennen en opnieuw luisteren.
Niet om oordeelvrij te worden, maar om bewuster te kiezen wat je met je oordeel doet. Dat creëert ruimte voor werkelijk contact en voor hulpverlening die beter aansluit bij de ander. Oefen ermee in deze workshop!
Natalie Fonteni werkt als maatschappelijk adviseur op het snijvlak van professionele kennis, ervaringskennis en beleid. Voor de NVVK werkt ze als beleidsadviseur met ervaringskennis.
Suïcidepreventie bij schulden
Een kwart van de mensen die in 2023 een poging tot zelfdoding deden, had problematische schulden. Financiële problemen kunnen leiden tot grote stress en wanhoop.
Durf jij dat bespreekbaar te maken als je mensen met schulden helpt? Hoe ontstaan suïcidale gedachten eigenlijk en hoe herken je signalen tijdig? In deze workshop bespreken we risicofactoren binnen de schuldensector en gaan we in op lastige situaties, zoals dreigen met zelfmoord. Met een korte oefening vertaal je de theorie direct naar de praktijk. Ook leer je hoe je samen met cliënten passende hulp kunt inschakelen. Na deze workshop sta je steviger in het gesprek en kun je met meer vertrouwen handelen wanneer het erop aankomt.
Prof.dr. Nadja Jungmann adviseerde bij de ontwikkeling van deze workshop. Zij geeft hem samen met een trainer van 113-Academy (naam volgt).
Redzaam maken: wat werkt?
Beschermingsbewindvoerders en schuldhulpverleners staan samen voor de uitdaging om hulpvragers 'redzaam te maken' zodat ze na een hulptraject weer op eigen benen kunnen staan.
Hoe bereiden bewindvoerders cliënten voor op een leven zonder bewind? In deze workshop licht bewindvoerder Nelis van Steenhoven zijn aanpak toe. Belangrijke vragen die aan de orde komen: hoe werken schuldhulpverleners aan redzaamheid, en wat is de beste aanpak? Wat kunnen we van elkaar leren?
Bewindvoerder Nelis van Steenoven is eigenaar van Inversie Bewind. Hij was onder andere spreker op het World Congress on Adult Capacity van de Vrije Universiteit. Daar pleitte hij voor maximalisatie van autonomie voor mensen met een handicap.
Gokverslaving, zo herken je het
Online gokken werd in 2021 legaal. Sindsdien steeg het aantal mensen dat hierdoor in de schulden belandde.
Als een hulpvrager met zo'n achtergrond zich in de spreekkamer meldt, vraagt dat veel van jouw gespreksvaardigheden. Ester Teunen van Brijder Verslavingszorg schetst in deze workshop een passende aanpak. Hoe creëer je een sfeer waarin je hulpvrager eerlijk durft te zijn over de aanleiding voor zijn problemen? Welke vragen stel je, hoe kun je je hulpvrager tot steun zijn, waar is toegespitste hulp te vinden? Hoe zet je je hulpvrager aan tot actie om echt iets aan zijn verslaving te doen? Hoe kan je jezelf goed verplaatsen in de denkwereld van iemand die gokt?
Ester Teunen is coördinerend preventiedeskundige Brijder Verslavingszorg
Een goede intake is het halve werk: maak kennis met Mesis Flex
Basisdienstverlening, het project om de schuldhulpverlening in heel Nederland gelijk te trekken, omvat ook 'werken met een gevalideerd triage-instrument bij de intake'.
Daarmee krijg je een grondig beeld van je hulpvrager. Mesis Flex, het vernieuwde triage-instrument van stichting Mesis, helpt je daarbij. Het is ontwikkeld door dr. Roeland van Geuns, voormalig lector Armoede-interventies aan de Hogeschool van Amsterdam en prof. dr. Nadja Jungmann, lector Schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. De NVVK faciliteerde onderzoek onder potentiële gebruikers.
Mesis Flex is wetenschappelijk gevalideerd, getoetst in de praktijk en beschikbaar in een 'open source'-modus (aanpasbaar aan je lokale werkwijze). In deze workshop krijg je de ins en outs mee.
Dr. Roeland van Geuns, prof.dr. Nadja Jungmann, gemeente (naam volgt)
Verrassend, uitdagend, onvoorspelbaar: het Omgaan met geld-spel
In deze workshop speel je onder begeleiding het OMG Bordspel en ontdek je zelf hoe financiële beslissingen onder druk voelen.
Een unieke manier om te leren! Je krijgt te maken met verrassende situaties, onverwachte uitdagingen en je moet slimme keuzes maken om vooruit te komen. Na het spel staan we samen stil bij wat je meemaakte tijdens het spel en de inzichten die je opdeed. Hoe voelde het om geldstress te ervaren? Welke impact heeft het op beslissingen? Dit gesprek zorgt voor eyeopeners en waardevolle uitwisseling.
Het spel simuleert de uitdagingen van financiële tekorten en schulden, waardoor je inzicht krijgt in de emoties en stress die hiermee gepaard gaan.
Je speelt het spel onder leiding van bedenker Naïma Ouled L'Kadi, preventiemedewerker Schulden en armoede bij de gemeente Zoetermeer
Licht verstandelijk beperkt: herkennen en erop inspelen
In je werk als schuldhulpverlener heb je -wellicht vaker dan je denkt- te maken met mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB).
Deze interactieve workshop geeft je achtergrondinformatie over mensen met een LVB. Wat is het en hoe kun je dit herkennen?
Je gaat ervaringsoefeningen doen en ontdekt waar mensen met een LVB in het dagelijks leven tegenaan lopen. Dit geeft vaak nieuwe inzichten, ook over hoe je het beste kunt aansluiten. Je krijgt tips over communicatie met en begeleiding van een cliënt met (vermoedens van) een LVB.
De trainer werkt bij MEE (een organisatie die zich inzet voor mensen met een beperking en hun netwerk) als cliëntondersteuner. Hij heeft dus dagelijks te maken met deze doelgroep. De tips zijn actueel en direct toepasbaar in je werk!
Trainer: stichting MEE (naam volgt)
Intervisie: zo moet het niet!
Ruige roast of donzige dialoog: wat is jouw beeld bij intervisie?
Het idee bij intervisie is: leren 'van en met elkaar' door werkgerelateerde vraagstukken te bespreken. Deze workshop maakt je duidelijk hoe het niet moet 😁, en helpt je op weg naar hoe het wél moet. Je krijgt zicht op belemmerende factoren ('geen tijd') en hoe je die tackelt. Je oefent natuurlijk. En je ontdekt: intervisie voelt misschien als 'tijd nemen voor jezelf' in plaats van voor je werk. Maar regelmatig even de diepte ingaan levert je veel op, draagt bij aan de kwaliteit van wat je doet en helpt ons dus allemaal verder: hulpverleners, hulpvragers en schuldeisers.
Trainer: Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk BPSW (naam volgt)
THEMA: BEREIK
Schulden overnemen in Immerloo: dit zijn de 'lessons learned'
Twee jaar lang experimenteerde Arnhem in de wijk Immerloo met het overnemen van schulden van wijkbewoners.
Continue nabijheid, een pragmatische aanpak en intensief contact met schuldeisers kenmerkten het experiment. Het wantrouwen onder inwoners was aanvankelijk groot, maar de pragmatische aanpak van doorbraakcoaches nam veel weerstand weg. Wat kunnen we hiervan leren voor ons dagelijkse werk? Welke kansen biedt de Arnhemse aanpak en hoe kan de effectiviteit van deze werkwijze vergroot worden? Gemmy Hermsen en Marloes Kos nemen je mee in dit experiment en delen de lessen die Arnhem leerde.
Dit zijn de workshopleiders: Gemmy Hermsen, bestuursadviseur Armoede en schulden gemeente Arnhem en Marloes Kos, projectleider Experiment Immerloo Schuldenvrij
Wijkrechtspraak: naar de rechter en meteen hulp
Een rechtbankzitting in een vertrouwd gebouw in de wijk, en na afloop meteen een uitspraak in begrijpelijke taal. Dat is wijkrechtspraak, bedoeld voor inwoners die te maken hebben met meerdere problemen tegelijk, zoals schulden, verslaving, relatieproblemen of schoolverzuim.
Anders dan bij een reguliere rechtszaak kijkt de rechter dus niet alleen naar het juridische probleem, maar ook naar wat erachter zit. Rechters werken daarbij samen met hulpverleners en maatschappelijke organisaties om passende ondersteuning op gang te brengen.
De workshop geeft je een inkijk in deze manier van werken, die in hoog tempo door heel Nederland wordt uitgerold.
Je ontmoet mr. Robine de Lange, president van de rechtbank Den Haag en landelijk voorzitter stuurgroep Wijkrechtspraak
Samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten, hoe versterken we elkaar?
Om ons bereik onder mensen met financiële zorgen te vergroten is een fijnmazig en wijdvertakt netwerk in de samenleving van groot belang.
Vrijwilligers en hun organisaties vervullen daarin een essentiële en niet te onderschatten rol. Daarom gaat de NVVK nauwer samenwerken met de Alliantie Vrijwillige schuldhulp (AVS). We nodigden de alliantie uit om een workshop te geven op onze Praktijkdag. In de workshop wordt duidelijk hoe vrijwilligers van de AVS-partners worden geselecteerd, hoe ze worden getraind en op welke manier de AVS-partners vrijwilligers begeleiden tijdens hun contacten met mensen met financiële zorgen.
In de workshop zetten we een inspirerend voorbeeld van lokale samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten centraal. Er is daarnaast veel ruimte voor het stellen van vragen met het oog op het verbeteren van de samenwerking.
De workshop wordt geleid door adviseurs vanuit de Alliantie Vrijwillige schuldhulp (namen volgen)
THEMA: BASISDIENSTVERLENING
Code rood voor jongeren met schulden
Onderdeel van de afspraken rond Basisdienstverlening is dat elke gemeente beleid heeft voor doelgroepen in de financiële hulpverlening.
Combineer dat met het gegeven dat bijna 9 van de 10 jongvolwassenen er financieel gezien slecht aan toe is, en dat onder 18- tot 24-jarigen het percentage 'financieel gezonde huishoudens' daalde van 23% in 2021 naar 12% in 2024. Dan weet je: doelgroepbeleid gericht op jongeren is hoognodig. Om goed te begrijpen wat jongeren nodig hebben organiseren we deze workshop. Die helpt je om de hulp aan jongeren te verfijnen zodat je meer inzicht verwerft in passende hulp voor jongeren met schulden.
Je ontmoet in deze workshop lector schulden en incasso Rosanne Oomkens van de Hogeschool Utrecht
Schuldenrust door incassopauze via de Landelijke pauzeknop
In de Basisdienstverlening is afgesproken dat gemeenten gaan werken met de Landelijke pauzeknop om schuldenrust te creëren door incassopauze aan te vragen.
Vanaf 2027 mogen hulpvragers zelf de Pauzeknop indrukken. Wat betekent dat voor jouw gemeente?
De Landelijke pauzeknop bestaat uit 2 onderdelen. Het eerste onderdeel is een digitale knop waarmee de hulpvrager de gemeente verzoekt om een incassopauze te regelen. Vanaf 2027 is die knop voor hulpvragers een feit. Daarmee melden ze zich tegelijkertijd aan voor schuldhulp. Het pauzeverzoek komt bij de financiële hulpverlener, die vervolgens de Kennisgeving verstuurt aan de schuldeisers.
Deze workshop gaat uitgebreid in op de betekenis van de Landelijk pauzeknop voor gemeenten. Gerechtsdeurwaarder Flanderijn deelt zijn ervaringen met het gebruik van de Kennisgeving.
Je ontmoet Klaas van der Vies, NVVK-beleidsadviseur voor de Landelijke pauzeknop, Asmae Jazouli, accountmanager Serviceteam NVVK, en incasso-organisatie Flanderijn
THEMA: VAKMANSCHAP
De schuldeiser die meteen instemde: werken met NVVK-convenanten
Met schuldeisers die we het vaakst tegenkomen in ons werk sluiten we namens de NVVK convenanten.
Jouw werk wordt daardoor makkelijker. In die convenanten maken we werkafspraken met schuldeisers, zodat zij ervan uit kunnen gaan dat hulpverleners hun belangen zo goed mogelijk behartigen, en zodat er tijdens het schuldregelen snel een overeenkomst tot stand kan komen. De workshop geeft je handige tips over werken met convenanten, je leert waar je terecht kunt met vragen en we praten je bij over het nieuwe modelconvenant van de NVVK.
De workshop wordt geleid door Maritt van Gerwen, beleidsadviseur NVVK, specialisatie: samenwerking met schuldeisers
Onverzekerd: wie betreft het en hoe los je het op?
In sommige wijken in Nederland heeft meer dan 60 % van de inwoners geen verzekering voor wettelijke aansprakelijkheid en voor inboedelschade na een brand.
Dat leidt bij incidenten tot problemen en schulden. Het verbond van verzekeraars lanceert nu initiatieven om deze ontwikkeling te keren. In deze workshop hoor je hier alles over, en ook wat jij kan doen om je hulpvrager - ook bij betalingsachterstanden- toch (weer) te verzekeren.
Je ontmoet hier Patricia Swienink, programmanager Klantbelang & Reputatie bij het Verbond van Verzekeraars
Jij en de nieuwe Wet schuldregelen
In de concepttekst van de nieuwe Wet schuldregelen zijn beperkte reactietermijnen opgenomen voor schuldeisers én hulpverleners.
Die termijnen moet het proces van schuldregelen gaan versnellen. Goed nieuws, maar wat zijn de gevolgen van het niet-voldoen aan de reactietermijnen? En wat doe je als je hulpvrager niet in de Wsnp wil terwijl dit wel de voorgeschreven vervolgstap is bij het overschrijden van de reactietermijn?
De wetgever moet de details van de Wet schuldregelen nog uitwerken, maar op onze Praktijkdag is er al voldoende duidelijk om hier een waardevolle workshop over bij te kunnen wonen.
De workshop wordt gegeven door mr. Joeri Eijzenbach, beleidscoördinator bij de NVVK
In een paar klikken je moratorium of dwangakkoord regelen: zo gaat dat
Meer dan een kwarteeuw na de introductie van de Wsnp is het nu mogelijk om een dwangakkoord en toegang tot de Wsnp digitaal aan te vragen. Ook het aanvragen bij de rechter van een moratorium is gedigitaliseerd.
Twee ervaren schuldhulpverleners vertellen je in deze workshop hoe je hier snel en makkelijk gebruik van maakt.
Dankzij de digitalisering is er minder kans op fouten en op stukken die wegraken of die inmiddels verlopen zijn. Je krijgt ook eerder een seintje als een dossier niet compleet is.
De digitalisering zorgt daarnaast voor betere bewaking van de privacy en heel veel minder papierverspilling.
Dit is een toegankelijke workshop met praktische uitleg en aandacht voor menselijke verschillen tussen rechters en tussen hulpverleners.
De workshop wordt geleid door Edith van Dijk (coördinator afdeling Wsnp en schuldhulpverlening bij Kredietbank Nederland - KBNL) en Mathilde Dijkstra-de Vries (assistent-bewindvoerder Wsnp bij KBNL)
Ai ai ai, een realitycheck
In deze workshop hoor je van 2 NVVK-leden hoe zij via het programma Social Flow kunstmatige intelligentie inzetten bij hun werk - en hoe dat bevalt.
Deze toepassing neemt veel schrijfwerk van je over en presenteert na afloop van een gesprek meteen een Plan van Aanpak.
De bedenker van deze AI-toepassing is er ook bij: Radi Elbelghiti van Probevo Schuldhulpverlening. Hij is al 28 jaar actief in het sociaal domein, vooral in de schuldhulpverlening.
Met o.a. Daniël de Kievid van Nieuw Vaarwater en Radi Elbelghiti van Probevo Schuldhulpverlening
Let op: er zijn op onze Praktijkdag op 12 november 3 workshoprondes, maar niet alle workshops worden 3 keer aangeboden. Snel inschrijven dus, dan weet je zeker dat je de workshops van je voorkeur kan volgen!