Studiereis levert nieuwe inzichten op
Van schulden naar mensenrechten: wat de NVVK leerde in Dublin
Wat kunnen Nederlandse financieel hulpverleners leren van Ierland? Die vraag stond centraal tijdens de studiereis die de NVVK onlangs organiseerde naar Dublin. Deelnemers maakten kennis met de Ierse schuldhulpverlening, spraken met onderzoekers en beleidsmakers en keerden terug met nieuwe inzichten.
De deelnemers aan de studiereis bezochten onder andere de Money Advice and Budgeting Service (MABS), de landelijke organisatie voor financiële ondersteuning in Ierland. Opvallend is de brede toegankelijkheid van de dienstverlening. Inwoners kunnen er terecht met vragen over budgetteren, dreigende schulden of huisuitzetting.
Daarnaast beschikt MABS over een landelijke hulplijn, die ook ’s avonds bereikbaar is, en staat het versterken van de eigen regie van inwoners centraal. Een term die vaak werd genoemd is non-judgmental (niet-veroordelend). Dat kwam in elke presentatie terug.
Website met overzicht van de diensten van de Money Advice and Budgeting Service MABS
Voor veel deelnemers riep de aandacht voor 'eigen regie' interessante vragen op over de Nederlandse praktijk. Wanneer en waarom helpen we mensen door taken over te nemen en wanneer kunnen we hen juist versterken door coaching en begeleiding?
Ervaringskennis verdient grotere plek
Een belangrijk thema tijdens de reis was de waarde van ervaringskennis. Onderzoeker Joe Whelan van Trinity College Dublin liet zien hoe beleid en dienstverlening sterker worden wanneer de ervaringen van mensen die zelf armoede of schulden hebben meegemaakt daadwerkelijk worden meegenomen.
Zijn boodschap vond veel weerklank bij de deelnemers. Te vaak wordt nog gesproken óver mensen met schulden, terwijl er onvoldoende mét hen wordt gesproken. Ervaringskennis zou volgens de deelnemers een grotere rol mogen spelen bij beleid, onderzoek en dienstverlening.
Schulden en mensenrechten
Ook de presentatie van onderzoeker dr. Stuart Stamp (Maynooth University) maakte indruk. Hij benadert schulden vanuit een mensenrechtenperspectief en benadrukt dat financiële problemen niet alleen gaan over geld, maar ook over waardigheid, participatie en bestaanszekerheid.
Stuart Stamp
Wat nemen deelnemers mee?
De deelnemers gaan naar huis met een hernieuwde focus op de mens achter de schulden, Zij willen meer aandacht besteden aan het verhaal van inwoners, beter luisteren naar wat mensen zelf nodig hebben. Daarnaast nemen zij onder meer mee:
- het belang van ervaringskennis en klantbeleving.
- het mensenrechtenperspectief als aanvulling op de dagelijkse praktijk.
- empowerment en eigen regie als uitgangspunt voor ondersteuning.
- kritisch kijken naar de rol van budgetbeheer en beschermingsbewind.
- betere bereikbaarheid en toegankelijkheid van dienstverlening, ook bij preventieve hulpvragen.
- het belang van open gesprekken en ruimte bieden voor het individuele verhaal.
Wat geven de reisdeelnemers de NVVK mee?
Ook voor de NVVK zien deelnemers kansen. Zij pleiten voor meer landelijke samenwerking op onderwerpen die nu vaak lokaal worden ontwikkeld. Daarbij werden onder andere communicatie, softwareontwikkeling, kennisdeling en instrumenten voor financiële begeleiding genoemd.
Daarnaast zien zij mogelijkheden om meer uniformiteit in dienstverlening te creëren, zodat inwoners in heel Nederland kunnen rekenen op herkenbare, laagdrempelige ondersteuning.
Inspiratie voor de toekomst
De studiereis laat zien dat internationale uitwisseling meer oplevert dan het vergelijken van systemen. Juist de gesprekken over menswaardig ondersteunen, eigen regie en ervaringskennis brengen nieuwe inzichten.
De belangrijkste les uit Dublin? Achter elke schuld zit een mens met kennis, vaardigheden en mogelijkheden. Die mens centraal zetten was de rode draad van de reis én de kern van de boodschap die de deelnemers meenemen naar hun eigen organisatie en naar de NVVK. En daarnaast is het ook fijn deze dagen ervaringen binnen eigen organisaties met elkaar uit te wisselen en zo je netwerk in Nederland te vergroten!