NVVK voegt zich bij tijdelijk samenwerkingsverband Verwey-Jonker Instituut
Brede coalitie pakt informele schuldenproblematiek aan
Er is op dit moment geen goed instrumentarium voor hulp aan mensen met informele schulden. Hulpverleners, professionals en vrijwilligers die inwoners begeleiden hebben daar wel behoefte aan. Op verzoek van ZonMW pakt het Verwey-Jonker Instituut de handschoen op, samen met onder andere de NVVK. Doe mee aan het onderzoek, en bezoek onze themabijeenkomst.
Informele schulden verschillen van formele schulden bij banken of instanties. Ze liggen juridisch niet vast, maar hebben vaak wel grote persoonlijke impact. De problematiek kwam voor het eerst scherp in beeld in een verkennend onderzoek naar informele schulden onder moslims in Nederland.
Dat onderzoek werd verricht door het Kennisplatform Inclusief samenleven (KIS), dat gefinancierd wordt door het ministerie van Sociale Zaken. KIS is een samenwerking tussen het Verwey-Jonker Instituut en het landelijk kennisinstituut voor het sociaal domein Movisie.
Het KIS-rapport van 2023
Groot taboe
De KIS-onderzoekers adviseerden in 2023 om 'diepgaand kwalitatief en kwantitatief onderzoek' te doen, en ze pleitten ook voor meer samenwerking tussen formele en informele organisaties rond dit onderwerp. Daarom richtte het Verwey-Jonker Instituut met steun van ZonMW een tijdelijk samenwerkingsverband op: het 'consortium Informele schulden' (ZonMW is een overheidsorganisatie die namens verschillende ministeries gezondheidsonderzoek financiert en zorginnovatie stimuleert).
'Uit de KIS-studie blijkt dat informele schulden effect hebben op andere domeinen in het leven - zoals gezondheid, veiligheid, huisvesting, sociaal netwerk, participatie, werk en integratie; en dat er tegelijkertijd een groot taboe op ligt. Beleidsmakers en uitvoerders zien deze combinatie als een groot probleem', aldus ZonMW.
'Onzichtbare schulden op de kaart zetten'
Het consortium onder leiding van het Verwey-Jonker Instituut bestaat uit de gemeente Amsterdam, de GGD Amsterdam en een breed netwerk van partners waaronder Sterk uit Armoede, de Noordas, Divosa, de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp (AVS) en de ArmoedeCoalitie. Ook de NVVK is inmiddels toegetreden tot het consortium.
'We gaan in het project deze onzichtbare vorm van schulden op de kaart zetten. Er wordt ingezet op het creëren van bewustwording en het in beeld krijgen van de aard en omvang van deze schulden. Binnen het project worden daarnaast verschillende interventies in de praktijk uitgevoerd, onder andere bij Amsterdamse buurtteams', schrijft projectleider dr. Marjolein Odekerken van het Verwey-Jonker Instituut.
Dr. Marjolein Odekerken
Effect op bestaanszekerheid
'Deze interventies worden gemonitord om inzicht te krijgen in wat werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. De opgedane kennis wordt gebruikt om succesvolle aanpakken verder te verbeteren en op te schalen. We kijken naar de effecten van de nieuwe aanpak op kwaliteit van leven en bestaanszekerheid van inwoners én naar de effecten op het handelen van professionals en vrijwilligers. Ook ervaringsdeskundigen en sleutelpersonen krijgen een rol.'
Onderzoeksvragen
De komende 3,5 jaar zoekt het consortium Informele schulden naar antwoorden op deze twee vragen:
- Wat is de aard en omvang van informele schulden bij inwoners met financiële zorgen en/of schulden?
- Welke benaderingen/interventies zijn effectief als het gaat om een integrale aanpak die welzijn, stress, ervaren gezondheid, zelfbeeld, veiligheid, participatie, sociaal netwerk, financiën, kwaliteit van leven en bestaanszekerheid ten goede komt?
Input NVVK-leden gevraagd
We roepen medewerkers van NVVK-leden op om bij te dragen aan het onderzoek. Je helpt de onderzoekers enorm door deze vragenlijst te beantwoorden. Op maandagmiddag 26 oktober presenteert onderzoeksleider dr. Marjolein Odekerken de eerste uitkomsten van deze vragenronde, tijdens een NVVK-themabijeenkomst over informele schulden.
Meld je aan voor de themabijeenkomst
Tijdens de bijeenkomst bespreken we het onderwerp en nemen we je mee in het vervolg. We nodigen medewerkers bij leden maar ook andere betrokkenen uit om hierbij aanwezig te zijn. De capaciteit van de zaal is beperkt, dus meld je snel aan. Aanmelden kan hier.
Handig: factsheet met aanbevelingen
Het KIS-onderzoek 'Informele schulden, een tweezijdige medaille' leidde onder andere tot de publicatie van een drie pagina's tellende factsheet met aanbevelingen voor de aanpak van de informele schulden-problematiek:
