Aan het begin van de zomer namen bijna 100 medewerkers van NVVK-leden deel aan een online ledenbijeenkomst waarin we het wetsvoorstel doornamen. De reacties die we op dat moment en ook daarna kregen, hebben we verwerkt in onze consultatiereactie.

De kern van de NVVK-reactie is dat we positief zijn over het wetsvoorstel. Voorzitter Renate Richters maakt in de NVVK-inbreng wel de kanttekening dat een schuldregeling ‘geen doel op zich’ is. ‘Het gaat erom dat mensen daadwerkelijk een oplossing krijgen. Daarom moeten financieel hulpverleners ruimte houden om, als de situatie daarom vraagt, maatwerk te leveren.’  

Ruimte om af te wijken

Met de Wet schuldregelen wil het kabinet mensen met problematische schulden sneller duidelijkheid en perspectief bieden en hen beter beschermen tegen malafide schuldbemiddeling. De NVVK onderschrijft die doelen en de bijbehorende regulering. Tegelijkertijd vragen we ruimte voor professionals om af te wijken van wettelijke termijnen wanneer dat nodig is om daadwerkelijk tot een passende en duurzame oplossing te komen. Het voorstel bevat wel mogelijkheden voor uitstel van termijnen voor schuldeisers, maar niet voor schuldregelaars. 

De voorgestelde wet sluit volgens de NVVK grotendeels aan bij de werkwijze die financieel hulpverleners en schuldeisers de afgelopen jaren samen ontwikkelden. Het voorstel legt een groot deel van het schuldregelingsproces wettelijk vast en schrijft duidelijke termijnen voor. Daarmee wordt een werkwijze die al praktijk is bij de NVVK voor een belangrijk deel opgenomen in wetgeving. De afspraken die wij maken met schuldeisers zijn een belangrijke basis voor samenwerking en met deze wet mogen we elkaar over en weer houden aan de afgesproken termijnen.  

Maak doorpakken mogelijk

De NVVK ziet wel een belangrijk aandachtspunt bij de strakke wettelijke termijnen. Sommige NVVK-leden hebben hun processen inmiddels zo ingericht dat zij sneller kunnen werken dan de voorgestelde wettelijke termijnen. De vereniging wil voorkomen dat een wettelijk voorgeschreven proces juist een rem vormt op professionals die sneller tot een oplossing kunnen komen. 

Vanuit onze kennis van de dagelijkse praktijk van financieel hulpverleners vinden we het jammer dat in het huidige voorstel de optie ontbreekt om in bepaalde situaties direct door te kunnen pakken naar een dwangakkoord. Daarom pleit de NVVK voor ruimte om processtappen over te slaan wanneer duidelijk is dat daarmee een oplossing sneller bereikt wordt. Een hulpvrager moet overigens wel nadrukkelijk betrokken blijven bij de keuze om over te stappen van het minnelijke naar het wettelijke traject. De autonomie van de hulpvrager moet leidend zijn. 

Versterk aansluiting Msnp op Wsnp

De NVVK vraagt daarnaast om een nog betere aansluiting tussen de minnelijke schuldhulpverlening en de Wsnp. Nu verschillen de doelen en voorwaarden van beide trajecten nog teveel, en er bestaan regionale verschillen in de toepassing. Dat maakt de uitkomst voor hulpvragers soms onvoldoende voorspelbaar. Vooral voor specifieke groepen, zoals jongeren, ondernemers en huizenbezitters moet een passende oplossing beschikbaar blijven. 

Breng ook betalingsregelingen onder in de wet

Een belangrijk punt voor de NVVK is de uitbreiding van de reikwijdte van de wet. De vereniging vindt dat ook integrale betalingsregelingen voor meerdere schulden onder de kwaliteitsregels moeten vallen. Daarnaast zouden ook incassopartijen onder voorwaarden een betalingsregeling of schuldbemiddeling moeten kunnen uitvoeren, zodat mensen niet onnodig tussen verschillende professionals hoeven te wisselen wanneer hun schuldsituatie verandert. 

Daarbij benadrukt de NVVK dat technisch schuldregelen deskundigheid vereist. Vrijwilligersorganisaties moeten hun belangrijke rol bij het bieden van laagdrempelige ondersteuning kunnen blijven vervullen, maar het technische schuldregelen zelf moet bij daarvoor gekwalificeerde professionals liggen. Juist een goede samenwerking tussen formele en informele hulpverlening kan voorkomen dat mensen voortijdig afhaken. 

Bescherming tegen malafide schuldhulpverlening 

De NVVK is positief over de voorgestelde versterking van het toezicht en de mogelijkheden om misstanden laagdrempelig te melden. Tegelijkertijd vraagt de vereniging om duidelijke kwaliteitsnormen voor iedereen die professioneel schuldregelingen uitvoert. Ook moet helder zijn welke vormen van betaalde dienstverlening zijn toegestaan. 

Hoewel de Wet schuldregelen volgens de NVVK een belangrijke verbetering kan zijn, ligt de grootste opgave volgens de vereniging niet in het versnellen van het curatieve traject. Belangrijker is: veel mensen met financiële problemen weten de schuldhulpverlening nog altijd niet of te laat te vinden. 

Eerder in beeld

'Meer mensen sneller helpen vraagt niet alleen om een sneller schuldregelingsproces. We moeten er ook voor zorgen dat mensen eerder in beeld komen en goede begeleiding krijgen', benadrukt Renate Richters. 'Met de Basisdienstverlening als uitgangspunt blijven we daarom juist ook investeren in de voorkant van de schuldhulpverlening.'

Daarmee sluit de NVVK ook aan bij de oproep die VNG en Divosa deden om dit wetvoorstel meer in samenhang te zien met andere ontwikkelingen, zoals de Basisdienstverlening en het Collectief aflosplan.

• Lees onze consultatiereactie hier (pdf, 1 MB)
• Alle consultatiereacties staan hier (o.a. KBvG, Nibud, Consumentenbond, Raad voor Rechtsbijstand/Bureau Wsnp, VNG, Aedes)