Beleid maken, evalueren en bijsturen: het wordt allemaal veel preciezer en effectiever als je weet wat de impact is van wat je doet. En dat is precies wat het project DDAS biedt. Al jaren zet de NVVK met haar procesversnellers (convenanten, saneringskredieten, Schuldenknooppunt) in op de modernisering van schuldregelen. DDAS gaat inzicht bieden in het effect ervan. Welke hulp krijgen mensen, wat gebeurt er met doorlooptijden, wie blijven er na een hulptraject structureel financieel gezond, welke groepen hulpvragers hebben meer aandacht nodig? 

Gloednieuw cijferbouwwerk 

Samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek, de VNG en Divosa en met steun van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt de NVVK al twee jaar aan een gloednieuw cijferbouwwerk. Daarvoor verwerkt het CBS geautomatiseerd data over financiële hulpverlening, die aangeleverd worden door gemeenten.
'We investeren in deze nieuwe manier van data verzamelen omdat we geloven in het belang van heldere data', zegt NVVK-voorzitter Renate Richters. 

Renate Richters

Opnieuw om hulp vragen 

'DDAS werkt met eenduidige definities waardoor cijfers die aangeleverd worden, ook onderling vergelijkbaar zijn. Ook gebruikt DDAS -vanzelfsprekend geanonimiseerd- unieke persoonsgegevens. Daardoor is het bijvoorbeeld over een paar jaar voor het eerst mogelijk om nauwkeurig vast te stellen hoeveel hulpvragers na een hulptraject opnieuw aankloppen om hulp vanwege financiële zorgen.' 

Kwaliteitsverbetering van het werk 

Goede, onderling vergelijkbare data zijn essentieel bij het werken aan kwaliteitsverbetering, benadrukt Richters. 'We besteden als vereniging al veel aandacht aan de kwaliteit van ons werk. Met hulp van de DDAS-cijfers kunnen leden van elkaar gaan leren. Daarnaast hebben we de periodieke audits die de kwaliteitsontwikkeling van onze leden scherp in de gaten houden. Zo blijven we werken aan het principe van 'lerende organisaties'. De DDAS-cijfers geven daar een flinke impuls aan.' 

Inzicht in achtergronden hulpvragers 

Daar zijn hulpvragers ook mee geholpen, legt Richters uit. 'Eenduidige data die niet voor discussie vatbaar zijn, maken zichtbaar hoe het er echt aan toe gaat in de financiële hulpverlening. We krijgen bijvoorbeeld meer inzicht in de achtergrondsituatie van mensen die om hulp komen vragen. Daar kan de landelijke overheid haar beleid op afstemmen, en het helpt ook lokale overheden om gerichte keuzes te maken. Daar zijn hulpvragers enorm bij gebaat.' 

Versterking NVVK-geluid 

'Wat nu nog verborgen blijft door onderling uiteenlopende registraties wordt straks veel beter zichtbaar. DDAS versterkt daarmee ook het geluid van de NVVK wanneer we ons tot Haagse beleidsmakers richten bij beleidskeuzes, of als we Kamerleden benaderen rond politieke discussies die onze hulpvragers raken.' 

Onderdeel Basisdienstverlening, verplicht voor NVVK-leden 

'DDAS is onderdeel van het actieplan Basisdienstverlening schuldhulpverlening, ons initiatief om met het ministerie van SZW, VNG en Divosa de lokale schuldhulpverlening gelijk te trekken. Alle gemeenten worden, op basis van de bestuurlijke afspraak die we maakten, geacht aan te sluiten bij DDAS. Voor NVVK-leden is het sowieso verplicht. Ons jaarverslag van volgend jaar zal gebaseerd zijn op cijfers van leden die via DDAS voor ons zichtbaar zijn. We gebruiken 2026 om al onze leden aan te laten sluiten, het NVVK serviceteam monitort en stimuleert dat proces.' 

Voor één keer minder cijfers
Voor één keer bevat het jaarverslag van de NVVK, dat donderdag 21 mei verschijnt, minder cijfermatige inzichten over het afgelopen jaar dan we gewend zijn. NVVK-voorzitter Renate Richters: 'Dat komt omdat we in een overgangsfase zitten. Voor het eerst in decennia hebben we NVVK-leden niet gevraagd om data over het afgelopen jaar. Die jaarlijkse uitvraag betekent namelijk voor onze leden een arbeidsintensieve duik in cijfers die op verschillende manieren genoteerd werden, met verschillende definities en over onderling verschillende diensten.'

'Het besluit om te stoppen met de traditionele cijferuitvraag betekent dat we een flinke stap naar voren zetten. We vroegen de leden in de afgelopen tijd wel hoe ver ze inmiddels zijn met rapporteren via DDAS. Want de NVVK vindt het belangrijk dat DDAS zo snel mogelijk een compleet beeld geeft van de stand van de financiële hulpverlening in ons land.'

De NVVK heeft 117 leden. Twee leden werken voor tientallen gemeenten, en sommige andere leden bedienen ook meerdere gemeenten. Daarmee 'bestrijkt' de NVVK  zo'n 95 % van de schuldhulpverlening in Nederland. DDAS krijgt op dit moment via koppelingen met gemeentelijke systemen data binnen van 27% van de gemeenten. Dat percentage gaat in 2026 snel oplopen omdat dan belangrijke softwareleveranciers de aansluiting op DDAS realiseren. Op dit kaartje van Nederland is zichtbaar welke gemeenten al wel data leveren en welke dat nog niet doen.