Reflectie op eigen handelen en processen; groei als team
Oude IJsselstreek wint eerste Expeditie Begeleiden op Maat
Nu de duur van schuldsanering is gehalveerd tot anderhalf jaar is het extra belangrijk dat begeleiding en nazorg staan als een huis. Dat voorkomt dat er opnieuw geldproblemen ontstaan. De gemeente Oude IJsselstreek nam daarom deel aan de Expeditie over dit thema, om de eigen werkwijze te finetunen.
‘Ik ben 3 jaar geleden begonnen met de opdracht om nazorg op te zetten’, vertelt Marloes Hoegen, budgetcoach schuldhulpverlening bij Oude IJsselstreek. ’En ik was heel benieuwd hoe andere gemeentes begeleiding inzetten. Wat kunnen we van elkaar leren?’ Dus toen ze hoorde over de Expeditie enthousiasmeerde ze haar collega’s om mee te doen onder de naam Balansbrigade.

De winnaars met voorzitter Renate Richters
Oude IJsselstreek voert vroegsignalering, de intake en budgetcoaching zelf uit. Fase 2 van de schuldhulp en budgetbeheer is ondergebracht bij Stadsbank Oost Nederland. Er zijn per jaar zo’n 200 nieuwe dossiers. ‘De meesten komen langs Marloes voor begeleiding of nazorg’, zegt consulent Ilse Buter. Ondanks de stevige caseload van het team krijgt iedereen die in budgetbeheer zit begeleiding aangeboden. Volgens Hoegen maken veel inwoners daar gebruik van.
Goed in te plannen
Hoe beviel de deelname aan de Expeditie? ‘Je wordt goed meegenomen door de opdrachten en de uitleg daarover’, zegt Buter. ‘Hoe je het invult ligt bij het team zelf: wat heb je al aan begeleiding, wat wil je wel of niet gaan opzetten.’ Wel vonden ze de eerste opdracht veel werk. Daarbij moesten ze al hun materialen, documenten en voorbeelden inventariseren. Bijvoorbeeld begeleidingsplannen, brieven voor inwoners, gespreksleidraden, checklists en creatieve werkvormen. Als je dat vooraf zou kunnen doen, zou je er meer de tijd voor kunnen nemen.
Na de eerste week blokte teamcaptain Hoegen elke week een vast overlegmoment: ‘Ik las de opdracht dan vooraf door en vertelde de anderen wat ze moesten inlezen of opzoeken.’ Daardoor wist iedereen wat te doen en was het werk goed in te plannen.
Laatste kans: je kunt je nu nog samen met je team aanmelden voor de tweede editie van de Expeditie Begeleiden op Maat, deze vertrekt op 12 januari. Meld je hier aan.
Nazorg maakt hulp vragen makkelijker
Waar de Expeditie begon met 12 teams, bleven er maar 5 over. Waarschijnlijk door de eindejaarsdrukte. Dat was jammer voor de uitwisseling. De eilandraden kwamen daardoor niet zo goed van de grond. Het was een leuke aanvulling geweest om opdrachten samen te doen met andere gemeentes of bij elkaar op werkbezoek te gaan.
Toch merkte het team door contact met andere gemeenten dat die te spreken waren over hun aanbod van budgetcoaching na de schuldhulp. Dat is in Oude IJsselstreek intussen normaal. En dat kan in kleine acties zitten, benadrukt Hoegen: ‘Nazorg is ook na 3 maanden vragen hoe het gaat. Waar heb je nog vragen over? Dat vinden inwoners fijn en soms vragen ze of ze na 3 maanden weer mogen bellen.’
Dat de gemeente inwoners proactief benadert maakt het voor hen makkelijker om later zelf vragen te stellen. Hoegen: ‘Er zijn inwoners die na anderhalf jaar bellen omdat er iets in hun leven is veranderd, bijvoorbeeld een scheiding. Help, wat moet ik nu doen? Wil je met me meekijken? Dat kan terugval voorkomen.’
In gesprek om werkprocessen te finetunen
Al met al leverde Expeditie het team veel op. Hoegen: ‘Vooral reflectie op je eigen handelen, ontwikkeling van het team en processen en daarop sturen. We nemen nu onze werkprocessen onder de loep. We realiseerden dat ze soms verouderd zijn, dus die moeten we bespreken en finetunen.’
‘Het was niet dat we iets niet hadden en helemaal opnieuw hebben opgezet. Maar we hebben bijvoorbeeld het triageformulier aangepast en aangevuld met extra vragen. En het ondersteuningsplan overzichtelijker gemaakt door dingen die bij elkaar horen bij elkaar te zetten.’
Casussen bespreken
Verder spraken ze ook over werkafspraken en de manier van begeleiden, over oordeelloos in gesprek gaan. Buter: ‘We spraken over casussen: welke vraag stel je als eerste? Neem je je laptop mee in een intake of niet?’
Ook het onderwerp multiproblematiek kwam in een casus aan de orde. Welke route bewandel je dan? ‘We beseften dat we een casus eerder met de procesregisseurs moeten bespreken’, zegt Buter.’ Anders word je gauw een regiehouder van de casus terwijl er geen schulden zijn of schulden niet het eerste zijn om aan te werken.’
Groeien als team
De vragen van de quickscan waren zo algemeen dat er geen verschil te zien was met de vragen aan het eind van de Expeditie. De groei die ze als team doormaakten werd daardoor niet zichtbaar met de quickscan. De opbrengst zit volgens de collega’s vooral in bewustwording van hun eigen handelen en daarover met elkaar in gesprek gaan.
De Expeditie bleef tot het laatst spannend. Waarom hebben ze gewonnen? ‘We konden goed reflecteren op onszelf als team’, meent Hoegen. ‘Daar ging ons filmpje ook over en dat heeft de doorslag gegeven. We hebben verteld wat de Expeditie ons heeft gebracht.’