Overslaan en naar de inhoud gaan

Werkwijzer Dak- en thuisloze mensen

Schuldregelen: ingewikkeld, maar het kan wel!

Om de schulden te kunnen regelen, moet de situatie van dak- en thuisloze mensen stabiel worden. Maar dat is vaak moeilijk, bijvoorbeeld vanwege verschillende woonplekken, samenhangende problemen, het ontbreken van randvoorwaarden zoals een inschrijfadres, en een vaak incompleet overzicht van schulden. Maar het is niet onmogelijk. Wees realistisch, maar niet pessimistisch.

Wat kun je doen?

  • Zoals ook al is benadrukt in de onderdelen intake en stabilisatie: regel eerst de basis. De hulpvrager moet wel gemotiveerd zijn om met de schulden aan de slag te gaan. Het is belangrijk om zicht te hebben op de post en het risico op nieuwe betalingsachterstanden en schulden te beperken.
  • Zorg dat je aan de schuldeisers goed kunt uitleggen dat het voorstel het maximaal haalbare is, ook op de lange termijn. Denk daarbij aan de mogelijkheid van het inzetten van inkomensbeheer om nieuwe schulden te voorkomen en aan uitleg over het nakomen van de inspanningsverplichting.

TIP

Tip.svg

Lukt een schuldregeling niet, maar heeft de hulpvrager wel perspectief nodig? In Roermond koopt Kansfonds schulden van gezinnen vroegtijdig en onvoorwaardelijk af. Ondertussen biedt de gemeente hulp op andere terreinen. Uitgangspunt is de Doorbraakmethode.  

Afweging Msnp of Wsnp

Wanneer niet alle schulden in beeld te brengen zijn, past een minnelijke schuldregeling minder goed en kan de Wsnp uitkomst bieden. Tegelijkertijd kan het binnen de Wsnp voor de hulpvrager moeilijk zijn om zich aan alle verplichtingen te houden, zoals de inspanningsverplichting.

Wat kun je doen?

  • Maak een goede afweging tussen Msnp of Wsnp. Wsnp kan passender zijn als niet alle schulden in beeld zijn, ook niet op korte termijn. Leg aan de hulpvrager uit wat het verschil is tussen finale kwijting bij Msnp en de schone lei bij Wsnp en wat de verplichtingen zijn bij beide regelingen. Laat de hulpvrager kiezen.
  • Probeer zo goed mogelijk alle schulden in beeld te brengen en leg vast welke acties je hebt ondernomen. Die verslaglegging is belangrijk bij de onderbouwing richting de schuldeisers en voor het eventuele verzoek toelating Wsnp. Heb je reden om aan te nemen dat de schuldenlijst onvolledig is, overweeg dan de Wsnp.
  • Ga mee naar de Wsnp-zitting en zorg dat de hulpvrager voorbereid is.
  • Je kunt ook het risico nemen om de Msnp te starten als nog niet alle schulden in beeld zijn. Hou dan een potje achter de hand voor schulden die later in de Msnp nog kunnen opduiken en doe daarvoor alsnog een voorstel. Spreek dit goed door met de hulpvrager.
  • De Wsnp is minder passend als je problemen voorziet bij het nakomen van de inspanningsverplichting. Ga samen met andere betrokken hulpverleners na of je daarbij ondersteuning kunt bieden. Anders is de kans groot dat de Wsnp voortijdig beëindigd wordt.
  • Richt je op een duurzaam schuldvrije toekomst. Kijk dus ook wat nodig is na het doorlopen van de Msnp/Wsnp.
  • Benut jurisprudentie om af te wegen in welk geval een verzoek Wsnp of een dwangakkoord nuttig is voor de schuldregeling.
  • De hulpvrager kan ook zelf een verzoek indienen voor toelating tot de Wsnp. Hij heeft de schuldhulpverlener wel nodig voor de 285-verklaring. Realiseer je dat de hulpvrager het verzoek tot toelating niet digitaal zal indienen.

TIP

Tip.svg

Verdiep je in jurisprudentie van de rechtbank in jouw regio voor inspiratie voor een minnelijk schuldregelingsvoorstel en/of het onderbouwen van een verzoek tot toelating Wsnp. Gebruik hiervoor rechtspraak.nl of bekijk een selectie relevante uitspraken op de pagina Jurisprudentie van de NVVK. Een aantal nuttige uitspraken zijn bijvoorbeeld: 

Rechtbank Den Haag, 6 oktober 2025: toegelaten tot de Wsnp. Door een periode van dakloosheid zijn mogelijk niet alle schulden bekend. De grootste schuldeiser heeft aangegeven niet akkoord te gaan met een minnelijke schuldregeling.

Rechtbank Den Haag, 6 oktober 2025: toegelaten tot de Wsnp. Door een periode van dakloosheid is de schuldenlast niet vast te stellen, waaronder een oude particuliere huurschuld. Daardoor is geen buitengerechtelijke schuldregeling mogelijk.

Rechtbank Den Haag, 25 september 2025: toewijzing dwangakkoord. Het voorstel is het maximaal haalbare. Verzoeker is dakloos, ontvangt een PW-uitkering, is vrijgesteld van sollicitatieplicht vanwege arbeidsongeschiktheid. Verzoeker kampt met verslaving, er is sinds 2023 beschermingsbewind.

Aandachtspunten Wsnp

Wanneer de hulpvrager is toegelaten tot de Wsnp, maak dan samen met andere betrokken hulpverleners een plan voor begeleiding tijdens de Wsnp. Dit is een van de elementen van de Basisdienstverlening (pdf, 292 kB) en is bedoeld om uitval te voorkomen. Maak een start met dit plan als je het verzoek gaat indienen. Dan kan dat tijdens de zitting benoemd worden, geeft meer zekerheid voor de rechter

Wat kun je doen?

  • Maak een start met het begeleidingsplan als je het verzoek gaat indienen. Tijdens de zitting kan dit benoemd worden, dat geeft meer zekerheid aan de rechter.
  • Neem na toelating Wsnp, in overleg met de hulpvrager, contact op met de Wsnp-bewindvoerder, zodat jij op de hoogte gehouden wordt van het traject.
  • Houd regelmatig contact met de hulpvrager tijdens de Wsnp. Plan bijvoorbeeld, in overleg met andere hulpverleners, eens in de twee weken een afspraak in. Bespreek dan of er contact is geweest met de Wsnp-bewindvoerder en of er hulp nodig is bij de gevraagde acties.
  • Ga na wat er is afgesproken rondom de inspanningsverplichting en ondersteun de hulpvrager met de nodige acties.
  • Ga na welke afspraken er zijn rondom de informatieverplichting en ondersteun de hulpvrager met de nodige acties. Neem een eventuele inkomensbeheerder hierin mee.
  • Soms zit een dak- en thuisloze in een Wsnp-traject en wordt bij de klantbegeleider/inkomensconsulent gevraagd om een vrijstelling van de inspanningsplicht voor de Participatiewet. Die wordt in principe meestal niet verstrekt, terwijl het in de praktijk moeilijk te verwachten is dat iemand fulltime aan het werk gaat als deze persoon op verschillende adressen verblijft.

Vertrek naar andere gemeente

Bij dak- en thuislozen is de kans groter dat ze vaker van (brief)adres veranderen. Houd hier rekening mee en speel erop in om te voorkomen dat de hulpvrager in een gat valt en opnieuw moet beginnen op het nieuwe adres.

Wat kun je doen?

  • Maak de hulpvrager ervan bewust dat schuldeisers ook een nieuw adres uiteindelijk weten te achterhalen.
  • Wanneer de hulpvrager naar een andere gemeente verhuist, beëindig het traject dan pas als er contact is met een hulpverlener van de nieuwe gemeente en er een overdracht heeft plaatsgevonden.
  • Andersom: pak het traject weer op wanneer de hulpvrager terugverhuist naar het werkgebied van jouw gemeente.
  • Lees de Richtlijn Verhuizingen van de NVVK (pdf, 98,1 kB, alleen voor leden)

Hulpmiddelen

Kennisbank NVVK: Jurisprudentie

Icon-website.svg

Richtlijn Verhuizingen van de NVVK

Icon-website.svg

Webcollege NVVK: Hoe stel je een effectief schuldvoorstel en dwangakkoord op?

Icon-video.svg

Te ontwikkelen hulpmiddel: standaard onderbouwing aan schuldeisers

Icon-brief.svg
naar boven