Overslaan en naar de inhoud gaan

Grote stap naar formele hulp

Interculturele hulpvragers vragen niet zomaar om hulp. Vaak heerst een groot taboe op het naar buiten brengen van je problemen. Schulden en financiële problemen ervaren ze als falen, en trots en schaamte weerhouden hen ervan om deze te bespreken. Soms wantrouwen ze de overheid ook.

Wat kun je doen?

  • Houd rekening met dit taboe en met de schaamte. Het kan helpen om niet direct over problemen te praten, maar eerst te vragen hoe het met iemand gaat, welke zorgen er zijn en wat het gewenste toekomstperspectief is. Dan ontstaat meer ruimte om naar de huidige situatie te kijken. Leg geen druk op en laat iemand zelf bedenken welke gevolgen het heeft als de problemen doorlopen of zelfs groter worden. Bespreek hoe je samen kunt werken aan het toekomstperspectief.
  • Zorg dat de hulpverlening (online) goed zichtbaar is. Zorg voor begrijpelijke communicatie die helder maakt waar de hulpverlening bij kan helpen.
  • Maak gevoelens van wantrouwen bespreekbaar. Vraag waar het wantrouwen vandaan komt en bespreek misvattingen. Wees helder over wat de hulpvrager mag verwachten van de formele hulp.
  • Voorkom zoveel mogelijk dat hulpvragers hun verhaal steeds opnieuw moeten vertellen. Werk bijvoorbeeld met een vaste contactpersoon.
  • Biedt eerst laagdrempelige praktische hulp, zoals het openen van post. Hierdoor hebben mensen direct het gevoel geholpen te zijn.
  • Werk vanuit een positief uitgangspunt. Focus dus niet op problemen, maar op kleine winsten en verbeteringen. Een voorbeeld is het advies om geen geld te laten liggen. Met de potjescheck kan de hulpvrager ontdekken op welke regelingen en toeslagen hij mogelijk recht heeft.

Informele organisaties en sleutelfiguren

Vaak zoeken mensen eerst hulp in hun eigen (religieuze of culturele) gemeenschap en informele netwerken. Sleutelfiguren in deze gemeenschappen kunnen een belangrijke verbinding vormen tussen de informele netwerken en de formele hulpverlening. Zij zorgen bijvoorbeeld voor laagdrempeligheid en vertrouwdheid, spreken dezelfde taal en hebben aandacht voor de religieuze en culturele beleving.

Wat kun je doen?

  • Breng in kaart welke organisaties in jouw regio belangrijk zijn om mensen te bereiken. Denk aan een moskee, kerk, buurthuiskamer, school, administratiecafé, naailes of taalcafé. Leg contact, maak kennis met elkaar en bespreek wat financiële hulpverlening kan bieden.
  • Zoek binnen die organisaties sleutelfiguren. Dit zijn personen die verbinding kunnen en willen leggen tussen de bezoekers en de financiële hulpverlening.
  • Maak met die organisaties afspraken over doorverwijzingen. Verken of de sleutelfiguur een rol kan spelen om het contact op te starten
  • Geef de hulpverlening een gezicht door jezelf voor te stellen of een presentatie te geven. Zorg dat mensen ervan op de hoogte zijn hoe jij en je collega’s te bereiken zijn.
  • Probeer mensen op te zoeken of sluit eens aan bij een bijeenkomst van de organisatie.
  • Houd rekening met genderverschillen, vooral wanneer sprake is van een migratieachtergrond. Denk hierbij aan het sturen van mannelijke financiële hulpverleners naar activiteiten waar veel mannen samenkomen, zoals in de moskee. Doe dit buiten werktijden.
    Naar bijeenkomsten voor vrouwen stuur je juist het liefst vrouwelijke hulpverleners. Probeer dit onder schooltijd te plannen of regel een activiteit voor de kinderen, zodat je rustig in gesprek kunt met elkaar.
  • Bespreek met de organisatie of jullie samen een bijeenkomst kunnen organiseren over financiële gezondheid, liefst met een gastheer/vrouw die voor een warme ontvangst kan zorgen. Soms is een gratis maaltijd een handige manier om mensen samen te brengen. Laat je hierin adviseren door de sleutelfiguur.

Meertalige communicatie

Veel mensen met problematische schulden beheersen de Nederlandse taal niet (volledig). Hierdoor is het soms lastig voor hen om erachter te komen dat er hulp is of om de juiste hulp te vinden. Meertalige communicatie kan drempels binnen de schuldhulp verlagen, zodat mensen snel de juiste hulpverlening krijgen.

Wat kun je doen?

  • Zorg ervoor dat mensen bij de aanmelding zo min mogelijk gegevens hoeven achter te laten, zoals alleen hun naam en een mailadres of telefoonnummer.
  • Gebruik geen ingewikkelde woorden of lange zinnen. Vermijd vakjargon ook zoveel mogelijk.
  • Maak gebruik van het Geldfit Woordenboek een hulpmiddel dat financiële begrippen in meerdere talen uitlegt.
  • Doseer en beperk je tot de informatie die noodzakelijk is.
  • Gebruik visuele hulpmiddelen, zoals tekeningen over de hulpverlening of animaties. Verhalen en ervaringen van andere interculturele hulpvragers kunnen ook helpen.
  • Verken welke talen potentiële hulpvragers spreken en in hoeverre je daar rekening mee kunt houden in de communicatie.
  • Bied online in meerdere talen uitleg over schuldhulpverlening.
  • Voor schriftelijke communicatie kunnen mensen vertaaltools gebruiken. Voor mensen die deze nog niet gebruiken, kun je voorbeelden noemen, zoals Google Translate of Deepl.
  • Plaats QR-codes op brieven, die verwijzen naar de vertaalde versie.

TIP

Tip.svg

Stichting De Schie bereikt veel mensen via verschillende kanalen. Zo gebruikt de organisatie TikTok en deelt ze meertalige flyers (pdf, 5,8 mB) uit op de markt. Ook via mond-tot-mondreclame kloppen veel mensen aan bij De Schie. Nieuw Vaarwater uit Rotterdam verspreidt regelmatig Arabischtalige flyers (pdf, 8,6 mB).

Andere informatiebronnen

Probeer in kaart te brengen welke bronnen interculturele hulpvragers gebruiken. Vaak halen ze hun informatie bijvoorbeeld van sociale media of (online) informatiebronnen van hun eigen culturele gemeenschap. Vraag de sleutelpersonen om te helpen om deze bronnen in kaart te brengen, zodat je ze effectief kunt inzetten.  

Wat kun je doen?

  • Maak toegankelijke folders. Deze kun je uitdelen bij organisaties of op plekken waar mensen uit je doelgroep vaak komen. Stichting de Schie deelt bijvoorbeeld flyers (pdf, 5,8 mB) uit op de markt.
  • Onderzoek of er een wijkkrant of buurtfolder bestaat en publiceer hier regelmatig in. Varieer de inhoud en stem deze af met de organisaties die actief zijn in de wijk.
  • Geef de hulpverlening een gezicht. Dit kan door aan te sluiten bij een inloopspreekuur, of door een foto te plaatsen op een flyer. Als mensen een gezicht kennen, verlaagt dat de drempel om hulp te zoeken.
  • Vaak delen mensen informatie onderling, bijvoorbeeld via informele netwerken en mond-tot-mondreclame. Vraag aan hulpvragers welke positieve ervaringen zij hebben met het delen van informatie over de hulpverlening binnen eigen netwerken.
  • Deel succesverhalen op sociale media. Die bieden hoop én verlagen de drempel voor anderen om ook hulp te zoeken.

TIP

Tip.svg

Financieel ontzorgen statushouders

Sinds 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het financieel ontzorgen van inburgeringsplichtige bijstandsgerechtigde statushouders. Informeer bij jouw gemeente hoe deze begeleiding naar financiële zelfredzaamheid eruitziet en op welke manier jullie kunnen samenwerken. Hoe eerder mensen met schulden weten dat zij hulp kunnen vinden, hoe beter!

Heerenveen hield zich al voor 2017 bezig met het financieel ontzorgen van statushouders. De inkomensconsulent van team Werk en Inkomen hield de huur, energiekosten en zorgverzekering in op de uitkering. Sinds 2017 voert de gemeente zelf budgetbeheer uit en vallen statushouders onder de verantwoordelijkheid van het team Schuldhulpverlening. Tijdens een zogeheten ‘regeldag ‘ ondertekenen statushouders een overeenkomst voor één jaar. In overleg met hen kan de budgetbeheerder op hun uitkering ook andere vaste lasten inhouden, zoals abonnementskosten. 

De budgetbeheerder begeleidt asielstatushouders bij hun financiële administratie. Voor de periode waarin de toeslagen nog niet zijn ingeregeld, verstrekt de gemeente een voorschot om dit inkomensgat te overbruggen.

Kijk voor meer inspiratie bij de praktijkvoorbeelden in de Handreiking Financieel ontzorgen en financiële zelfredzaamheid van Divosa en het onderzoeksrapport De Ondersteuning van asielzoekers en statushouders richting financiële zelfredzaamheid (pdf, 1,2 mB) van het Verwey-Jonker Instituut.  

Hulpmiddelen

naar boven