Overslaan en naar de inhoud gaan

Je eigen achtergrond en normen en waarden

Als financieel hulpverlener neem je ook je eigen achtergrond, ervaringen, overtuigingen, normen en waarden mee. Die kunnen belemmerend zijn in het contact met de hulpvrager. Soms merk je dit, bijvoorbeeld als je het niet met elkaar eens bent. Maar meestal merk je niet eens dat het botst en haakt de hulpvrager af. 

Wat kun je doen?

  • Neem de tijd om na te denken over je eigen overtuigingen. Hoe denk jij zelf over financiën of omgang met geld?
  • Stel zoveel mogelijk open vragen aan de hulpvrager. Zo ontdek je wat er aan de hand is, zonder dat je zelf iets invult.
  • Controleer je aannames en ga niet uit van je eigen referentie.
  • Vat regelmatig samen wat je hebt besproken. Zo kun je checken of je elkaar goed begrijpt.
  • Stel de hulpvrager centraal en wees nieuwsgierig naar diens unieke eigenschappen en verhalen. Vraag hoe hij of zij de financiële druk ervaart.
  • Als je inzicht wilt geven over de gevolgen van bepaalde financiële keuzes, doe dit dan vanuit het perspectief van de hulpvrager en sluit aan bij de doelen die de hulpvrager zelf gesteld heeft.
  • Doe de test ‘Ontdek of jouw oordeel uit staat’ van Slachtofferhulp Nederland. Ook al is deze test niet direct gericht op financiële hulpverlening, hij geeft wel stof tot nadenken.

Tip

Tip.svg

Kom je bij iemand thuis en zie je een rij schoenen bij de deur? Doe dan ook je schoenen uit. Of bespreek het, wanneer dit botst met je eigen overtuigingen of wensen. Vaak is er een snelle oplossing mogelijk. Hiermee draag je bij aan een gelijkwaardige relatie en bouw je vertrouwen op. 

Non-verbale communicatie

Het is belangrijk om je bewust te worden van je eigen overtuigingen en die te overbruggen, zodat je verbinding kunt maken met de hulpvrager. Maar in veel gevallen merk je niet meteen dat je overtuigingen botsen met die van de hulpvrager en laat je non-verbaal zien dat je het ergens mee oneens bent. Andersom kun je ook veel opmaken uit de non-verbale houding van de hulpvrager.

Wat kun je doen?

  • Heb aandacht voor je non-verbale houding. Is die open of afwijzend?
  • In sommige culturen is het heel onbeleefd om iemand recht aan te kijken en kijken mensen meer naar de grond. Dit is dus geen desinteresse.
  • Let op non-verbale signalen om in te schatten of iemand een sociaal wenselijk antwoord geeft. Zo is het in sommige culturen onbeleefd om nee te zeggen. Onderstreep dat mensen vrij zijn om beslissingen te nemen, ook als ze daarmee afwijzend reageren op jouw voorstel.
  • Houd oog voor de non-verbale reactie op informatie of samenvattingen die je tijdens het gesprek geeft. Het is niet voor iedereen vanzelfsprekend om aan te geven dat je iets niet begrijpt. Check daarom of de ander de informatie heeft begrepen. Je kunt bijvoorbeeld vragen of iemand in eigen woorden wil vertellen wat er is verteld of afgesproken.
  • Spiegelgedrag, het nadoen van het gedrag van de ander, kan ervoor zorgen dat je gemakkelijk contact maakt en dat de ander zich gezien en begrepen voelt. Je doet dit bijvoorbeeld door je snelheid van praten of je non-verbale houding aan te passen.

Rol van het netwerk

Het netwerk heeft vaak veel invloed op hoe een hulpvrager omgaat met financiën. Wanneer je het netwerk betrekt bij de financiële hulpverlening en wederzijdse verwachtingen ook met hen bespreekt, dan kunnen zij de hulpvrager beter ondersteunen. Dit kan voorkomen dat een hulpvrager afhaakt.

Wat kun je doen?

  • Breng samen met de hulpvrager het netwerk in kaart. Welke mensen zijn belangrijk en wie kan ergens bij helpen?
  • Moedig de hulpvrager aan om samen met iemand uit het netwerk naar afspraken te komen. Dit kan drempelverlagend werken. Bovendien kan deze persoon helpen met het verwerken van de informatie of het herinneren aan gemaakte afspraken.
  • Stuur, met toestemming van de hulpvrager, afspraken en informatie ook door aan de betrokken personen uit het netwerk.
  • Bespreek wat iemand zelf kan en waar iemand hulp bij wil inschakelen. Zo houd je rekening met de autonomie.
  • Is er geen netwerk? Betrek een vrijwilliger. Dat kan door contact op te nemen met lokale afdelingen van vrijwilligersorganisaties als bijvoorbeeld Schuldhulpmaatje of Humanitas. Of vraag landelijke organisaties of er vrijwilligers actief zijn in jouw gemeente, denk hierbij aan het Inspraakorgaan Turken in Nederland (IOT), het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN) of stichting Ocan, die zich richt op Caribische Nederlanders.

Tip

Tip.svg

Vrijwilligers met een vergelijkbare achtergrond als de hulpvrager sluiten vaak veel makkelijker aan bij hun leefwereld. Daardoor dragen ze bij aan het bouwen aan vertrouwen, het wegnemen van schaamte en het verlagen van drempels naar de formele hulpverlening. Benut de inzichten uit de handreiking van de VNG over het samenwerken met vrijwilligers. Op pagina 21 vind je een verwijzing naar de doelgroep interculturele hulpvragers.

Ervaringen delen met collega’s

Soms kun je misschien weinig begrip opbrengen voor de keuzes die iemand maakt vanuit zijn of haar culturele achtergrond. Dat is niet erg. Het helpt om erover in gesprek te gaan met collega’s, zodat je je meer bewust wordt van je eigen culturele achtergrond, Misschien kom je wel tot nieuwe inzichten.

Wat kun je doen?

  • Het is goed om bij collega’s je observaties te toetsen voor je erover oordeelt. Zo ontdek je samen waar het passend is om een grens te trekken of juist extra maatwerk te bieden.
  • Zorg voor een professionele en veilige omgeving om casuïstiek te bespreken.
  • Het bespreekbaar maken van zaken die je opvallen, kan oordeelvrij en zonder te generaliseren. Op die manier ga je respectvol om met verschillen tussen mensen.
  • Durf de ruimte te nemen voor maatwerk. Bespreek dit wel goed met collega’s die later in het proces betrokken zijn, zodat zij hierbij kunnen aansluiten.

Tip

Tip.svg

Speel samen een potje intercultureel Ganzenbord! Zo ga je op een speelse manier met elkaar in gesprek. Wat je nodig hebt, zijn een Ganzenbordspel en eventueel extra pionnen. Dit zijn de spelregels (pdf, 211 kB).

Hulpmiddelen

naar boven