Staatssecretaris blij met NVVK-initiatief landelijke 'basisnorm'

vrijdag 15 februari 2019

Staatssecretaris Tamara van Ark (SZW) is enthousiast over het initiatief van de NVVK om samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) een landelijke ‘basisnorm’ te ontwikkelen voor schuldhulpverlening. Dat zei de staatssecretaris in overleg met de Tweede Kamer over armoede en schulden op 14 februari jongstleden. Eerder wees de Nationale ombudsman op de grote verschillen tussen gemeenten en de wenselijkheid dat iedere burger aanspraak zou kunnen maken op een vergelijkbaar aanbod.

Naast staatssecretaris Van Ark waren ook minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming en staatssecretaris Menno Snel van Financiën bij het overleg met de Kamer aanwezig, wat volgens meerdere Kamerleden een belangrijk signaal was dat schuldenproblematiek hoog op de politieke agenda staat. Uit het gesprek tussen de Kamerleden en de bewindspersonen kwam ook naar voren dat er brede consensus bestond dat effectieve hulp aan mensen met problematische schulden noodzakelijk is, zeker wanneer er kinderen bij betrokken zijn.

Ombudsman
Het rapport van de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen dat zaterdag jongstleden verscheen, kreeg instemming van de Kamerleden. De ombudsman constateerde onder meer dat veel klachten die hij krijgt over de schuldhulpverlening te maken hebben met grote verschillen tussen gemeenten. Alhoewel decentralisatie van de schuldhulpverlening maatwerk en een integrale zorgaanpak mogelijk maken, mag dat niet leiden tot rechtsongelijkheid tussen burgers, stelde de NVVK voorafgaand aan het overleg in de Kamer. Daarom onderzoekt de NVVK samen met de VNG wat iedere gemeente ten minste zou moeten aanbieden. De staatssecretaris en een brede Kamermeerderheid spraken hun waardering uit voor deze aanpak en wezen er onder meer op dat zzp’ers overal toegang zouden moeten hebben tot de schuldhulpverlening. De staatssecretaris laat het initiatief aan de sector om met voorstellen te komen.

Toeslagen
Naast de wenselijkheid van een landelijke ‘basisnorm’ waren veel Kamerleden kritisch over de huidige toeslagensystematiek. Nu worden burgers soms geconfronteerd met forse terugvorderingen van al uitgekeerde toeslagen, omdat het jaarinkomen toch hoger blijkt uit te vallen dan vooraf was ingeschat. Dat kan ertoe leiden dat mensen in financiële problemen komen omdat zij het ontvangen geld al hebben opgemaakt en dit niet kunnen terugbetalen. Staatssecretaris Snel stelde dat een andere systematiek, bijvoorbeeld door een maandelijkse berekening, complex was. Niettemin wil hij onderzoeken of er alternatieven zijn om schuldescalatie te voorkomen, ook door alternatieve modellen uit het buitenland te bekijken. Een interdepartementale commissie zal daarover in 2021 verslag uitbrengen.

Bekeuringen
Ook het huidige ‘bekeuringsregime’ riep de nodige vragen op bij de Tweede Kamer. Alhoewel de Kamer in 2011 zelf instemde met de verhogingen met respectievelijk 50% en 150% van uitstaande bekeuringen van het CJIB, leidt dit tot ongewenste problemen bij mensen die deze boetes niet kunnen betalen en door de verhogingen alleen maar dieper in de problemen komen. Minister Dekker bleek gevoelig voor het pleidooi van onder andere D66 en CDA om voor mensen die zulke boetes gewoonweg niet kunnen opbrengen en zich gemeld hebben bij hun gemeente, de invordering van boetes van het CJIB op te schorten. De VVD meende dat het breed moratorium een soortgelijk effect zou kunnen hebben, maar de staatssecretaris beaamde dat dit middel zelden wordt ingezet. Zij wil onderzoeken waarom dat zo is. De NVVK gaat met de staatssecretaris in gesprek over mogelijke aanpassingen.

Gedragsverandering
Brede steun was er in de Kamer voor een andere blik op mensen in de schulden. De staatssecretaris nam van CDA-Kamerlid Peeters de observatie over dat in het Engels de begrippen ‘debt’ en ‘guilt’ voorkomen, terwijl wij alleen de term ‘schuld’ kennen. Daardoor heeft het spreken over schulden meteen een morele lading. De Kamer wil meer aandacht voor de ‘niet-kunners’, bijvoorbeeld om boetestapeling te voorkomen. De overheid moet geen incassokantoor zijn maar mensen gelukkig willen maken, aldus D66. Vooral door de PvdA werd daarbij de kwetsbaarheid van kinderen in armoede genoemd. Ook door meer begrijpelijke communicatie kan de overheid benadrukken dat schuldhulpverlening een menselijk gezicht heeft.

Wgs
Van Ark kondigde aan dat binnen enkele weken de internetconsultatie voor de wetswijziging Wgs van start gaat. Zij wil in die wet onder meer expliciet benoemen dat zzp’ers geholpen moeten worden door gemeenten. Ook zal deze wijziging zorgen voor het wegnemen van privacy hobbels voor het breder uitrollen van vroeg-signalering. Het belang daarvan werd door meerdere partijen, waaronder de VVD, benadrukt.

Lees ook:

 

 

 

 

Archief > 2019

september

augustus

juli

juni

mei

april

maart

februari

januari

Naar boven