NVVK pleit in opiniebijdrage in Trouw voor Landelijk Fonds Schuldsanering

Pot met geld.jpegdonderdag 10 oktober 2019

Het is tijd voor een Landelijk Fonds Schuldsanering.

700.000 Nederlanders hebben problematische schulden. Deze mensen hebben gemiddeld 14 schuldeisers, en het doorsnee schuldbedrag schommelt rond 43.000 euro. Kortom, voor veel mensen zijn hun schulden onoplosbaar zonder hulp. In een opiniebijdrage voor Trouw stelt NVVK-directeur Geert van Dijk de oprichting van een overheidsfonds voor dat geld leent op de kapitaalmarkt. Vanwege de huidige negatieve rente levert lenen de overheid geld op. Met dat geld kunnen we mensen met schulden helpen, betoogt hij.

Hoe ziet mijn plan voor een Landelijk Fonds Schuldsanering eruit? Er komt een landelijk fonds van 3 miljard euro waar gemeenten en gemeentelijke kredietbanken een beroep op kunnen doen. Zo kunnen mensen met langdurige problematische schulden al hun schuldeisers in één keer aflossen.

Schulden lopen op

Hiermee komen we uit een vicieuze cirkel. Nu zoeken mensen met geldzorgen gemiddeld pas na vijf jaar hulp, en ze hebben gemiddeld € 43.000 euro schuld. Voor mensen met lage inkomens is er dan al geen redden meer aan. Er wordt veel geld verdiend aan pogingen deze groep hun schulden te laten terugbetalen. Terwijl we weten dat het in feite oninbare schulden zijn, waartoe mensen voor de rest van hun leven veroordeeld zijn.

Illusie

Toch houden we de illusie in stand dat de schulden worden terugbetaald. We laten schulden in hoog tempo oplopen met automatische boetes, boeterentes en incassokosten. De Rijksoverheid is in 60% van alle gevallen de grootste schuldeiser, die ook nog eens voorrang heeft op de rest. Bij jongeren is de overheid zelfs bij 80% de grootste schuldeiser, vooral als gevolg van de verplichte ziektekostenverzekering.

Het Landelijk Saneringsfonds Schulden dat ik voor ogen heb, voorziet in de afkoop van problematische, oninbare schulden via gemeenten en schuldhulpverlenende instanties. Daarna begint het echte werk: hulpverleners kunnen hun volle aandacht wijden aan het oplossen van de achterliggende problemen. Er ontstaat meer tijd voor schuldsanering en begeleiding bij het op orde houden van de financiën.

Enorm rendement

Het maatschappelijke rendement van mijn voorstel is enorm. Ruim een half miljoen mensen en huishoudens met geldzorgen leven nu ongezond. De spanningen die bij schulden horen, leveren psychische en sociale problemen op. Per huishouden kosten ze de maatschappij jaarlijks 100.000 euro, blijkt uit onderzoek door onder andere zorgverzekeraar CZ onder 50 gezinnen. Nemen we de schuldenspanning weg, dan besparen gemeenten en zorgverzekeraars per huishouden gemiddeld € 32.000 euro. Vijftig keer 32.000 euro is al anderhalf miljoen!

Kortom: met de negatieve rente van het fonds én de opbrengsten van een verminderd gebruik van zorg is een fonds mogelijk dat zichzelf in stand houdt.

In plaats van een leven in voortdurende onzekerheid ontstaat er door dit plan bij mensen met schulden ruimte voor school, opleiding, werk en zorg voor anderen.

Soms kwijtschelden

Ik pleit er niet voor dat alle schulden worden kwijtgescholden. Waar dat mogelijk is wordt er afgelost. Want ook schuldeisers hebben recht op een faire behandeling van hun vordering. Maar kwijtschelding is soms een middel is dat meer oplevert dan doorgaan met incasseren. 

Dit voorstel maakt het ook mogelijk meer energie te steken in het eerder in contact komen met mensen met schulden. Dat is heel effectief, blijkt uit allerlei experimenten met vroegsignalering. Hoe eerder er gesproken wordt over problematische schulden, hoe groter de kans dat deze schulden terugbetaald kunnen worden.

Geld lenen levert geld op

Geld lenen kost geld, was altijd de waarschuwing. Op dit moment is er de unieke situatie dat geld lenen geld oplevert. Precies die reden bracht het kabinet er al toe te besluiten tot de oprichting van een investeringsfonds van tientallen miljarden euro’s. Daarmee wil zij de economie stimuleren. Laat het kabinet het sociaal domein dan niet vergeten, en ook daarvoor een fonds instellen om te investeren in een toekomst voor mensen met schulden. Nederland schuldenzorgvrij: het kan!

Reageren? g.vandijk@nvvk.nl

Inmiddels heeft een aantal politieke partijen en een energiebedrijf interesse getoond in het plan

Gekoppelde documenten
TitelBestandsgrootteMIME-type
opiniestuk.pdf3,5 MBapplication/pdfdownload

« Terug

Naar boven